غازان خان ايلخان مغول كه 9 سال بر ايران حكومت كرد يازدهم ماه مه سال 1304 ميلادي (شوال 703) در نزديكي قزوين درگذشت و در شنب غازان در تبريز در گوري كه از پيش ساخته بود و عمارت و گنبدي بلند و مستحكم دارد مدفون شد. غازان پسر ارغون خان، با اين كه مادرش مسيحي و پدرش بودايي بود مسلمان شده و نام محمود بر خود نهاده بود. برادر او اولجايتو (محمد خدابنده) نيز با او مسلمان شده بود. غازان نخستين ايلخان مغول بود كه در سال 1292 ميلادي به اسلام گرويده بود. وي پس از نشستن برجاي پدر، رفتاري بسيار سخت با مسيحيان، بودائيان و پيروان اديان ديگر در پيش گرفته بود و چون سني بود نسبت به شيعيان هم بدرفتاري مي كرد. با وجود اين، به خاطر زر و زمين به جنگ سلطان مسلمان مصر و سوريه كه در اسلامخواهي مشهور عالم بود شتافت ولي پس از چند نبرد، سرانجام در جنگ «مرج الصفر» از مصريان شكست خورد و با دادن تلفات سنگين عقب نشيني كرد. اندوه اين شكست وي را كه به تبريز، مركز حكومتش رفته بود بيمار كرد. با وجود اين بيماري، غازان خان برنامه ديدارهاي خود از چند نقطه ازجمله ساوه و ري را انجام داد لكن در بازگشت به سوي تبريز در نزديكي قزوين درگذشت.
     در دوران سلطه ايلخانان بر ايران كه هشت دهه طول كشيد رشوه، فساد مالي و اداري، ظلم به ضعفاء، تبعيض، دسيسه، توطئه و قتل چنان دستگاه حكومت را فرا گرفته بود كه قرن ها براي اين ملت به ارث باقي مانده بود. امور دولتي و قضايي از حساب و كتاب خارج شده بود و چون ايلخانان جز سه چهارتاي آخري بر زبان فارسي مسلط نبودند ارسال عريضه و دادخواست هم سودي نداشت.در آن دوران، ندانمكاري حد و مرز نداشت. غازان خان در آغاز كار تلاش بسيار كرد تا به وضعيت سر و سامان دهد كه كوشش او به سبب عمق فساد مالي و اداري در سازمانهاي اداري (ديواني) و لشكري و قضايي، پيشرفتي نداشت و حتي بروات ايلخان هم نكول مي شد. در سال آخر، غازان خان نيز به خيل بذل و بخشش كنندگان از بيت المال پيوست و خزانه تهي شد. كار فساد مالي به جايي كشيده بود كه يك خريد كوچك دولتي را چند بار به حساب خزانه مي گذاشتند. همين دوران كوتاه، ايران را چنان به عقب برد كه ديگر نتوانست كمر راست كند و به حالت عادي بازگردد.

احمد خان دراني كه قبلا از ژنرالهاي ارتش ايران بود و پس از قتل نادر شاه در جريان كودتاي دهم ژوئن سال 1747 قوچان، به قندهار باز گشته و دعوي استقلال و پادشاهي كرده بود 14 مه 1757 (ده سال بعد) پنجاب را ضميمه قلمرو خود اعلام داشت. وي 28 ژانويه اين سال دهلي را تصرف كرده بود. احمد خان در مارس 1739 در جريان تصرف دهلي توسط نادر شاه از افسران سپاه ايران در اين جنگ بود.
    افغانها كه وارث خاور امپراتوري ايران هستند همواره داعيه بيشتر نقاط غرب رود سند را داشته اند و ....

چهاردهم ماه مه سال 1607 ميلادي 104 (و به قولي 105) انگليسي کار ساختن نخستين قرارگاه را در آمريكاي شمالي آغاز کردند و سنگ بناي ايالات متحده را گذاردند که در سال 2006 جمعيت قانوني آن به سيصد ميليوني رسيده بود (به علاوه حدود 20 ميليون نفوس غيرقانوي = ساکناني که پروانه اقامت ندارند) که از اين جمعيت، تنها حدود يک ميليون نفرشان باقيمانده بوميان (سرخپوستان) هستند که در رزرويشن ها زندگي مي کنند. برآورد شده است که در مه 1607 جمعيت بوميان آمريکاي شمالي (ايالات متحده امروز) حدود بيست ميليون بود.
     مهاجران انگليسي كه از 14 ماه مه 1607 در آمريکاي شمالي (جيمز تاون ويرجينيا) مستقر شدند، هنگام ترک انگلستان در دسامبر 1606 144 تن بودند که تا 14 مه، روز استقرار، 39 نفر از آنان جان سپرده بودند. آنان در دسامبر 1606 با سه كشتي به رياست كاپيتان كريستوفر نيوپورت انگلستان را به مقصد آمريكاي شمالي ترك كرده و در آخرين روز آوريل 1607 به سواحل آمريكا رسيده بودند. آنان محل جيمزتاون را از اين جهت انتخاب كردند كه وضعيتش به گونه اي بود كه در صورت حمله اسپانيايي ها مي توانستند به آساني فرار كنند. اسپانيايي ها در اين منطقه نبودند و با خبرهايي كه در اروپا انتشار يافته بود، انگليسي ها چنين تصويري را از آنان داشتند.
    مهاجران تازه وارد،چون به قطع درختان جهت ساختن قلعه دست زده بودند دو روز بعد مورد اعتراض و حمله بوميان دهکده «پاسپاهگ» قرار گرفتند، و اين زدوخورد به طور متناوب ادامه داشت.
    نخستين مهاجران كه همگي مرد بودند و شهرك خود را جيمز تاون و كل منطقه را ويرجينيا كه از لقب ملكه باكره (ويرجين) انگلستان اليزابت اول گرفته شده بود نامگذاري كردند.
     اين مهاجران انگليسي و دنباله آنان از همان ماه استقرار تا نزديك به سه قرن با بوميان (اصطلاحا سرخپوستان) جنگ و جدال داشتند و سرانجام سرخپوستان را منكوب و به اراضي محصور (رزرويشن) منتقل كردند و برجايشان نشستند.
     بيشتر نفوس ايالات متحده در قرن 19 و نيمه اول قرن 20 از اروپا و در بقيه قرن 20 و تا به امروز از سراسر جهان به آنجا مهاجرت كرده اند. دولت ايالات متحده كه در ابتداي استقلال شامل ايالات حاشيه شرقي بود بعدا ساير نقاط را از فرانسه، روسيه و اسپانيا و ويرجين آيلند را از دانمارك خريداري كرد و ايالات جنوب غربي از جمله كاليفرنيا را با بكار بردن نيروي نظامي و جنگ از چنگ مكزيك خارج ساخت و بعدا هاوايي را هم كه كشوري مستقل بود ضميمه خود ساخت و گوام و پورتوريكو را نيز در جنگ با اسپانيا متصرف شد و به وسعت امروز رسيد.
    انگليسي ها خيلي ديرتر از رقباي اروپايي از جمله پرتغال، اسپانيا، هلند و حتي فرانسه در صدد تصرف اراضي دور دست و «ناشناخته براي اروپاييان آن زمان» بر آمده بودند و ديرتر از همه به آمريكا رسيدند ولي ماندگارتر و پيروزمندتر بودند. آنان هنگامي قدم به آمريكاي شمالي گذاردند كه اسپانيايي ها در جنوب شرقي اين منطقه كلني فلوريدا و در جنوب و غرب، در بسياري از نقاط مستقر شده بودند.

14 ماه مه سال 1610 هانري چهارم پادشاه وقت فرانسه كه فرمان «نانت» را با هدف پايان دادن به اختلافات مذهبي و جنگهاي ناشي از آن امضاء كرده بود كه آن اختلافات به اروپا و به ويژه فرانسه آسيب فراوان وارد ساخته بود به دست يك كاتوليك متعصب به نام فرانسوا راويلاك ترور شد. هانري چهارم با امضاي منشور «نانت» در فرانسه آزادي مذهب اعلام كرده بود و اتباع فرانسه مجبور به تحمل مذاهب اقليت شده بودند.

لينا مدينا كه 27 سپتامبر 1933 در منطقه آندز كشور پرو (آمريكاي لاتين) به دنيا آمده بود 14 ماه ماه 1939 (در 5 سال و هشت ماهگي) در بيمارستان با عمل سزارين كه توسط دكتر «لوزادا» صورت گرفت يك پسر 2 كيلو و هفتصد گرمي كاملا سالم و طبيعي به دنيا آورد كه نامش را «جراردو» گذاردند. اين نخستين زاييمان از اين دست است که در تاريخ بشر ثبت شده است. خانواده لينا قبلا تصور مي كردند كه در شكم او يك تومور و يا «كيست» است كه هر روز بزرگتر مي شود و او را براي درمان اين تومور به بيمارستان برده بودند كه حاملگي تشخيص داده شد و در وقت معين، وضع حمل انجام شد.
     لينا كه در سال اول دبستان بود به تحصيل ادامه داد و در 39 سالگي ازدواج كرد و پسر ديگري به دنيا آورد.
     جراردو نخستين فرزند او كه 5 سال و 8 ماه از مادر كوچكتر بود در 40 سالگي بر اثر بيماري مغز استخوان كه ارتباط با حامله شدن مادر او در خردسالگي نداشت درگذشت. انتشار اين خبر و عكسهاي مادر 5 سال و هشت ماهه در جرايد آن زمان در سراسر جهان سبب شد كه خانواده ها نسبت به روابط اطفال خردسال نيز احتياط بيشتر كنند.

14 ماه مه سال 1959، اتحاد شوروي و هفت كشور سوسياليستي اروپايي متحد آن، ظاهرا در واكنش به مسلح شدن دوباره آلمان فدرال (آلمان غربي آن زمان) كه به ناتو پيوسته بود، ميان خود يك پيمان دوستي را امضاء كردند كه هرگونه همياري مشترك را شامل مي شد. به موجب يكي از اصول اين پيمان، تعرض نظامي به يكي از كشورهاي عضو پيمان به منزله تجاوز به همه آنها بشمار مي رفت و مستلزم دفاع مشترك بود. «ناتو» قبلا اين موضوع را يك بند از اساسنامه خود قرار داده بود كه چند سال پيش آن را حذف كرد.
    در سال 1959 كنفدراسيون يوگوسلاوي كه راه سوسياليسم ملي در پيش گرفته بود به پيمان ورشو ملحق نشد. اعضاي پيمان ورشو كه درست ده سال پس از آغاز فعاليت «ناتو» تشكيل شده بود در آغاز كار عبارت بودند از: اتحاد شوروي، لهستان، آلمان شرقي، چك اسلواكي، مجارستان، آلباني، بلغارستان و روماني كه آلباني در 1968 از پيمان خارج شد. گورباچف به دليلي كه هنوز روشن نشده است در سال 1988 اعلام كرد كه جنگ سرد عملا پايان يافته و اعضاي پيمان ورشو آزادند هر راهي را كه بخواهند انتخاب كنند!. در سال 1990 آلمان شرقي به سبب تحقق وحدت آلمان عملا از پيمان ورشو خارج شد و اول ژوئيه 1991 اين پيمان با گرفتن اين قول از سران ناتو كه اين اتحاديه هم منحل و يا تبديل به يك گروه سياسي شود، خود را منحل ساخت كه ديديم، ناتو در عمل نه تنها خود را منحل نكرد بلكه به تقويت و گسترش پرداخت و در پي تخليه نيروهاي نظامي شوروي از خاك اعضاي سابق پيمان ورشو، اين كشورها را هم به خود ملحق ساخت و بعدا وارد قلمرو شوروي سابق شد و در بالتيك شوروي (ليتواني، لتوني و استوني) و ديوار به ديوار روسيه مستقر گرديد و اگر پوتين روي كار نيامده و در سالهاي اخير روش سختي در پيش نگرفته بود، روسيه اينك از هر سوي در محاصره ناتو بود. تحولاتي كه به آرامي منجر به انحلال پيمان ورشو شد هنوز به درستي روشن نشده و به صورت بزرگترين معماي تاريخ باقي مانده است و فعاليت مورخان براي كشف حقايق به علت مخالفت پنهاني كشورهاي ارشد «ناتو» كند و آهسته است. ادامه گسترش و اجراي برنامه هاي نظامي ـ سياسي ناتو، جهان را در سراشيبي جنگ سرد ديگري قرارداده است كه اين جنگ اين بار عمدتا اقتصادي ـ سياسي خواهد بود و عامل روشنگري آن به علت وجود ابزارهاي تازه انديشه رساني و افزايش معلومات عمومي و حساس شدن وجدانها نيرومندتر خواهد بود. بسياري از مورخان، استقرار آمريكا در عراق، و ناتو در افغانستان و تلاش براي دورسازي اعضاي سابق اتحاد شوروي ازيكديگر و ايجاد خصومت هرچه بيشتر ميان كشورهاي سازنده كنفدراسيون يوگوسلاوي را جرقه هاي آتش جنگ سرد تازه مي بينند و پيش بيني مي كنند كه بتدريج عوامل تازه اي وارد مسئله عراق خواهند شد زيرا كه آمريكا حاضر به ترك عراق و ازدست دادن منطقه نفت نخواهد بود. به نظر اين مورخان، مخالفت هاي داخلي در آمريكا با ادامه وضعيت جاري عراق، عمدتا با هدف مردد ساختن همان عوامل از ورود به صحنه عراق است، ولي چون عامل نفت در ميان است ـ ماده اي كه همه به آن نيازدارند، ورود طرف هاي ديگر به صحنه اجتناب ناپذير خواهد بود. البته اهميت استراتژيك خاورميانه را نبايد از ياد برد. همچنين، تلاش براي قراردادن ژاپن در برابر چين و به اين صورت دور ساختن چين از ورود به صحنه خاورميانه هنوز به نتيجه نرسيده است زيرا كه دولتمردان ژاپني حافظه اي نيرومند دارند و به حد كافي حسابگرند.

1265:  

دانته شاعر و نويسنده ايتاليايي كه 56 سال عمر كرد به دنيا آمد.

1771:  

رابرت اوون صاحب فرضيه سوسياليسم تعاوني زاده شد.

1940:   دولت هلند در پي بمباران شديد «روتردام» توسط لوفت وافه (نيروي هوايي آلمان) تسليم شد تا از تخريب و تلفات بيشتر جلوگيري شود. همزمان، ارتش آلمان از رود «موز» گذشت تا فرانسه را تصرف كند

اسفند 1293 (مارس 1915) و در دومين سال جنگ جهاني اول، ماجراي ناپديد شدن «وسموس» ديپلمات آلماني در فارس، دولت ايران را دچار بحران شديد كرده بود كه بالاخره باعث كناره گيري ميرزاحسن مستوفي از رئيس الوزرايي شد و ميرزاحسن مشير الدوله جاي او را گرفت.
    «وسموس» كنسول آلمان در شيراز كه شهرت داشت ايرانيان و سران بعضي قبايل را بر ضد انگلستان تحريك مي كند نيمه اسفند در مسير شيراز به بهبهان توسط نيروهاي انگليسي كه طبق موافقتنامه سن پترزبورگ جنوب و شرق ايران منطقه نفوذ آنها بود دستگير و بازداشت شده بود. دولت آلمان از طريق نماينده سياسي خود در تهران در اين زمينه به مستوفي رئيس الوزراء ايران اعتراض كرده بود. مستوفي در پي اين اعتراض از والي (استاندار) فارس خواست كه وسموس را از انگليسي ها بگيرد كه انگليسي ها خبردادند وسموس از قرارگاه آنها گريخته و احتمالا به برازجان رفته است. والي فارس عازم برازجان شد كه وسموس را تا شيراز بدرقه كند كه نيروهاي انگليسي دوباره او را بين راه دستگير نكنند. مستوفي كه از اين وضعيت و مداخلات انگليسي ها خسته شده بود از كار كنار گيري كرد و مشير الدوله رئيس الوزراء شد. كابينه مشير الدوله تنها 18 روز عمر كرد و بر اثر فشار روسيه و انگلستان كه نگران افزايش محبوبيت آلمان ميان ايرانيان بودند بركنارشد. پس از انحلال كابينه مشيرالدوله، به فاصله 24 ساعت احمدشاه دو رئيس الوزراء تعيين كرد. اولي را به اصرار سفيران انگلستان و روسيه و دومي را تحت فشار سفيران آلمان و عثماني! و بالاخره مجلس به رئيس الوزراء سوم كه عين الدوله بود راي تاييد داد كه او هم سه ماه بعد كناره گيري كرد.
     احمدشاه که چنين ديد دست به دامن مستوفي شد كه رئيس الوزراء شود كه نپذيرفت، عين الدوله و مشير الدوله هم زير بار تشكيل كابينه نرفتند كه مجلس دوباره سراغ مستوفي رفت و او را رئيس الوزراء كرد.
     دليل اين وضعيت بحراني، مداخلات خود سرانه نيروهاي انگلستان و روسيه در ايران بود كه انگليسي ها در بوشهر ژاندارمهاي ايران را خلع سلاح كرده بودند و روسها بيش از ده هزار قزاق در قزوين مستقر ساخته و هردم دولت تهران را كه ديگر كاري از دستش بر نمي آمد تهديد مي كردند و در شهرهاي مركزي و جنوبي از جمله اصفهان، كرمان و فارس مردم به جان نمايندگان انگلستان افتاده بودند و به قتل و جرح آنان مبادرت مي كردند.

19 مارس سال 1644 ميلادي « سي سانگ » امپراتور وقت چين از دودمان مينگ پس از اين كه شنيد يك مقام اين كشور از راه خيانت يكي از دروازه هاي پكن را به روي نيروهاي شورشي « لي زي چنگ » كه شهر را محاصره كرده بودند گشوده و شورشيان وارد شهر شده اند خودكشي كرد و متعاقب او دويست تن از اعضاي خاندان و درباريان او دست به خودكشي زدند تا اسير و تحقير نشوند و با خودكشي آنان حكومت سلسله مينگ بر چين كه 276 سال طول كشيده بود پايان يافت و سلسله« كوينگ» كه از منچوها بود و آخرين دودمان سلطنتي چين بشمار مي رود روي كار آمد. دودمان كوينگ در 1911 منقرض شد.
    دودمان مينگ در سال 1368 ميلادي با بركنار كردن خاندان چنگيز ( مغولها ) بر جاي انها نشست و پايتخت چين را در« بي جينگ Beijing به معناي پايتخت شمالي ( پكن ــ پايتخت مغولها ) تثبيت كرد. اين دودمان ديوار چين را به منظور جلوگيري از رخنه مغولها تعمير و تقويت كرد. در زمان همين دودمان، چين به صورت يك قدرت دريايي درآمده بود و بزرگترين كشتي هاي جهان آن روز را مي ساخت و با بنادر آسيا و افريقا داد و ستد داشت. دست اندازي ژاپني ها به شبه جزيره كره و فساد اداري باعث تضعيف اين دودمان شده بود.

رنه ـ رابر لاسال Rene – Robert La Salle كه مالكيت دولت فرانسه را بر مناطق مركزي ايالات متحده امروز بر قرار كرده بود 19 مارس سال 1687 در تكزاس امروز هنگامي كه در جستجوي دهانه رود «مي سي سي پي» و جايي كه به خليج مكزيك مي ريزد بود به دست يكي از همراهانش كشته شد. لاسال منطقه طرفين رود مي سي سي پي را به نام لوئي 14 پادشاه وقت فرانسه « لوئيزيانا » اسم گذاري كرد كه هنوز باقي است.
    لاسال از طريق كانادا دست به اكتشاف مناطق مركزي آمريكاي شمالي از شيكاگو تا دلتاي مي سي سي پي زده بود. وي نخستين اروپايي بود كه به رودخانه اهايو رسيد. او مركز تجسس خود را در سن لوئي كه اينك شهر بزرگي است مستقر ساخته بود. لاسال نخست تصور مي كرد كه مي سي سي پي به خليج كاليفرنيا مي ريزد ولي بعدا كه طول اين رودخانه را طي كرد به اشتباه خود پي برد. علت قتل او اين بود كه راه را گم كرده بودند و يكي از همراهان او كه به اين لحاظ كنترل اعصاب خود را ازدست داده بود لاسال را كشت. لاسال بر خلاف مهاجران انگليسي هاي كه سرخپوستان را مي كشتند با ايشان دوستي مي كرد و روابط حسنه داشت و از همان زمان سرخپوستان هميشه متحد فرانسه بودند و در جنگ با انگليسي ها به فرانسويان كمك مي كردند. 130 سال بعد از استقرار فرانسويان در امريكاي شمالي دولت واشنگتن لويزيانا را از دولت ناپلئون خريداري كرد.

721:   در بابل ( جنوب عراق امروز ) ماه گرفتگي مشاهده شد كه آن را ثبت كردند و سفالنبشته آن كه شرح ماجراست به دست آمده است.

1571:   اسپانيايي ها مانيل امروز را به عنوان پايگاه استعمار خود بر فيليپين انتخاب كردندكه همه اين سرزمين به نام فيليپ پادشاه وقت اسپانيا « فيليپين » نامگذاري شده است.

1628:   مهاجرنشين انگليسي ماساچوست در امريكاي شمالي تاسيس شد.

1748:   قانون تبعه خواندگي ( نچراليزيشن ) انگلستان به يهوديان امكان داد كه به آمريكاي شمالي مهاجرت كنند.

1938:   «لازارو كاردناس» رئيس جمهور مكزيك منابع نفت و صنايع مربوط را در اين كشور ملي اعلام و اموال موسسات خارجي فعال در اين صنايع را مصادره كرد و دست به فروش نفت به آلمان (نازي) زد. در دهه هاي سوم و چهارم قرن 20، مكزيك دومين كشور توليد كننده نفت در جهان بود.

1942:   رئيس جمهوري وقت آمريكا دستورالعملي صادر كرد كه به دليل ورود اين كشور به جنگ جهاني دوم مردان 45 تا 64 ساله آمريكايي هم بايد براي خدمات غير رزمي ثبت نام كنند.

1945:   در نتيجه حمله انتحاري ( كاميكازي ) يك خلبان ژاپني به يك ناو امريكايي در نزديكي آبهاي ژاپن 800 تن از افراد نيروي دريايي آمريكا كشته شدند.

1945:   هيتلر دستور العملي صادر كرد كه برپايه آن بايد همه موسسات توليدي آلمان كه ممكن بود مورد استفاده فاتحان جنگ جهاني دوم قرار گيرند منهدم شوند.

1965:   دكتر سوكارنو رئيس جمهوري اندونزي همه شركتهاي نفتي خارجي در آن كشور را ملي اعلام كرد. همين اقدام بر مخالفت غرب با او افزود و ژنرال سوهارتو تشويق به كودتا بر ضد وي شد.

به نوشته �میرزا مهدی� منشی و وقایع نگار نادرشاه که �لکهارت� مولف تاریخ این شاه ایرانزمین و مرد نیرومند شرق مطالب او را هم سند تالیف خود قرارداده است نبرد کرنال (به فتح �ک�) میان ارتش های دو امپراتوری ایران و هندوستان از پانزدهم ذیحجه (مصادف با 24 فوریه 1739 و امسال برابر با ششم بهمن) آغاز شده بود. محل صف آرایی دو ارتش، دشت مجاور شهر (امروز 220 هزار نفری) کرنال واقع در ایالت هاریانا (آریانا) و 20 فرسنگی (120 کیلومتری) شمال دهلی بود. محمدشاه امپراتور گورکانی (تیموری ـ مغول تبار) هندوستان شخصا در صحنه نبرد حضور داشت. خان دوران، سعادت خان و نظام الملک از فرماندهان ارتش او بودند. علیخان کیانی (طبق برخی شجره نامه ها، جدّ ژنرال پرویز کیانی فرمانده کنونی ارتش پاکستان) و احمدخان درّانی دوتن از ژنرالهای نادرشاه در نبرد کرنال بودند. به نظر مورخان نظامی معاصر این نبرد را که بیش از یک روز و چند ساعت طول نکشید نبوغ نظامی نادر برنده شد و تاکیک های او و ازجمله دوانیدن شترهای حامل تنورهای سفری شعله ور به سوی ستون های هندی فیل جنگی. به علاوه، نادر در این نبرد از توپهای سبک قابل حمل بر پشت شتر معروف به زنبورک استفاده کرد که جا به جایی آنها سریع و آسان بود. شمار تلفات هندیان را در این جنگ؛ ده تا سی هزار تن نوشته اند. تلفات ارتش ایران به دو هزار نفر هم نرسید. بامداد هفدهم ذیحجه (26 فوریه) محمدشاه به دیدار نادر شتافت و تاج سلطنت هند را به او داد و کناره گیری و تسلیم شدن خودرا اعلام داشت. با اینکه به نوروز 24 روز مانده بود، نادرشاه تصمیم گرفت که در این روز ملی و سعد وارد دهلی شود و تا آن روز در اردوگاهش، خارج از شهر دهلی بسر برد.
    علت لشکرکشی نادر به هندوستان، با اینکه قبلا ایالات غربی از جمله پنجاب داوطلبانه به قلمرو نادر پیوسته بودند و مناطق شمال غربی دره سند (نواحی پیشاور و راولیندی و ...) بخشی از ایران خاوری (افغانستان امروز) بودند، این بود که شورشیان قندهار به قلمرو هندوستان فرار کرده بودند و امپراتور این کشور حاضر به استرداد آنان نبود. نادر قبلا این شورشیان را سرکوب و قلعه آنان در قندهار را ویران و در آنجا شهر تازه ای ساخته بود. نادر هنگامی به هندوستان لشکر کشیده بود که محمدشاه گرفتار فساد و نفاق داخلی و سرکشی برخی از راجه ها بود و انگلیسی ها مترصد ضعف داخلی جهت بسط نفوذ خود در آن شبه قاره. پیروزی نادرشاه که قبل از بازگشت از دهلی (که هفته اول ماه مه آن سال صورت گرفت) محمد شاه را در سلطنت هندوستان ابقاء و به مناطق غرب رود سند و تخت طاووس و کوه نور بسنده کرد.
    زیان حمله نظامی نادر به هندوستان این بود که امپراتور این کشور بیش از پیش تضعیف شد و راه بر تصرف تدریجی شبه قاره بر انگلیسی ها که قبلا تحت نام کمپانی هند شرقی و تجارت قدم به بنگال گذارده بودند هموار شد و ....

احمد ماهر پاشا نخست وزير وقت مصر 24 فوريه سال 1945 پس از قرائت متن اعلان جنگ مصر به كشورهاي محور ( آلمان و متحدانش ) در پارلمان آن کشور، همانجا به ضرب گلوله كشته شد.
    در ماههاي پيش از پايان جنگ جهاني دوم ، بسياري از كشورها براي اين كه از قافله فاتحان جنگ عقب نمانند، و يا به توصيه انگلستان و آمريكا به آلمان و متحدانش و نيز ژاپن اعلان جنگ دادند که جنبه سمبوليک داشت.
    يك روز پيش از مصر ، تركيه و دو روز بعد سوريه ، فنلاند و... به آلمان اعلان جنگ دادند. جنگ جهاني دوم در جبهه هاي اروپا دو ماه و چند روز بعد و در خاور دور (جبهه ژاپن) در ماه اوت ( مرداد) پايان يافت.

24 فوريه 1953 به كنگره آمريكا پيشنهاد شده بود: اينك كه جنگ سرد كمونيسم و كاپيتاليسم و درنتيجه معارضه دولتهاي پيرو اين دو ايدئولوژي يك واقعيت روز شده است بايد در جوار دستگاه حكومتي آمريكا يك مديريت واحد جنگ سرد (آشگار و يا غيرعلني) ايجاد شود و كار برنامه ريزي ها و مخصوصا اداره سياست هاي تبليغاتي و فعاليتهاي رسانه اي را به دست گيرد و صداي آمريكا نيز از وزارت امور خارجه جدا گردد و ...، زيرا كه دستگاههاي تبليغاتي، كارشناسان روابط عمومي و رسانه ها اسلحه جنگ سرد هستند.
     براي تصويب اين طرح همچنين استدلال شده بود كه سلاح اتمي مانع جنگ جهاني ديگري خواهد شد بنابراين هرگونه معارضه درآينده، به شكل جنگ سرد (نطق، نوشته و بازي هاي ديپلماتيك ـ قهر و آشتي) خواهد بود و برنده اين جنگ؛ بلوك، جناح و دولتي خواهد بود كه سياست تبليغاتي و رسانه اي بهتر و منجسم، ديپلماتهاي بسيار ماهر (كاركشته) و پاليسي ميكرهاي آزموده داشته باشد.
    اين طرح، با اضافه شدن اصلي مبني بر توجه هرچه بيشتر به سازمانهاي اطلاعاتي آمريكا (از لحاظ بودجه، تجهيزان و نيروي انساني) به تصويب رسيد كه مورخان فروپاشي بلوك شرق (ازجمله شوروي) و عقب نشيني كمونيسم را از نتايج آن بشمار آورده اند.
     در پي پيروزي اين طرح بود كه كانونهاي فكر و مطالعه به صورت انستيتوها، مراكز پژوهش، انجمن، NGO ها (سازمانهاي غير دولتي) و ... به وجودآمده است و پاليسي ميكرهاي سابق، ديپلماتها و ماموران اطلاعاتي بازنشسته، پي.آر.پي ها (كارشناسان روابط عمومي و مديران تبليغات) و ... به آنها پيوسته اند و هرروز هم تقويت مي شوند.
     به باور برخي از مورخان، واشنگتن روش قديم انگلستان مبني بر خريد و يا برسر كار آوردن بعضي از رجال كشور مورد نظر راهم بر طرح مورد بحث افزوده است.
     در اين زمينه، در دو دهه گذشته برخي از كشورها به اقتباس از آمريكا به اجراي چنين طرحهايي دست زده اند. پاره اي از دولتها و ازجمله روسيه برخي از اينNGO ها را که در کشورهاي ديگر فعاليت آزاد دارند از عوامل جاسوسي خوانده اند.

1821:   مكزيك استقلال يافت . تا آن زمان ، مكزيك بزرگترين متعلقه اسپانيا در قاره آمريكا بود. با وجود اين ، مكزيك زبان و فرهنگ اسپانيايي و مذهب كاتوليك را حفظ كرده است.

1903:   دولت آمريكا پايگاه نيروي دريايي خود را در گوانتانامو كوبا تاسيس كرد.

1948:   حزب كمونيست چك اسلواكي كه مورد حمايت شوروي بود زمام امور اين كشور را به دست گرفت و 41 سال به حكومت خود ادمه داد.

1974:   دولت پاكستان بالاخره بنگلادش را برسميت شناخت . بنگلادش تا سال 1971 بخش شرقي پاكستان بود كه در اين سال باكمك نظامي هند استقلال به دست آورد و نام بنگلادش بر خود نهاد.

امير تيمور گوركان كه سه بار به ايران لشكر كشيد 12 فوريه سال 1405 ميلادي (23 بهمن ماه) در كزاخستان امروز (در ايران؛ قزاقستان نوشته مي شود) در 69 سالگي درگذشت و پيكر او را به سمرقند منتقل و در آرامگاهي كه خود در اين شهر باستاني ايرانيان ساخته بود دفن كردند. تيمور درجريان لشكركشي به چين بود كه بيمارشد و درگذشت. او يك مغول تبار از ايل«بارلاس» بود كه در «كش» در فرارود كه امروز شهر سبز خوانده مي شود، به دنيا آمده بود. حملات نظامي تيمور را به زبان تاتاري «يورش» نوشته اند. قلمرو تيمور ازهند تا قفقاز و از مرز غربي مغولستان تا دمشق وسعت داشت كه پس از مرگ او ديري نپاييد.
    تيمور در يكي از لشكر كشي هايش به ايران، شهر اصفهان را ويران و در اين شهر از كله مقتولان مناره ساخت. با وجود اين، ابن خلدون از او به عنوان مردي اديب پرور و علاقمند به اصحاب فكر و دانش و مشوق هنر، معماري و مهندسي ياد كرده است. مورخان نظامي نوشته اند كه تيمور نبردها را عمدتا با جنگ رواني و تبليغ قبلي در مهارت و شجاعت سربازان و سلاحهاي برتر آنان مي برد. او ناچار به اين كار بود، زيرا كه به حد كافي سرباز نداشت و خشونت هاي او هم عمدتا به همين دليل بود. با اين كه ازبكها از قوم ديگري هستند و از منطقه اورال آمده اند، امير تيمور را موسس ازبكستان مي دانند!.
    مورخان روس سالروز مرگ تيمور را 18 فوريه نوشته اند كه نتيجه تفاوت تقويم هاي قديمي ميلادي است. جهان غرب به اقتباس از مورخان ايراني امير تيمور را تيمور لنگ (تيمور لين) مي نويسد. «پارسي» زبان مكاتبات رسمي تيمور، سازمانهاي دولتي و موسسات فرهنگي اش بود.

دولتين ايران و تركيه رواديد ورود اتباع دو كشور به خاك يكديگر را 23 بهمن 1342 لغو كردند . در سالهاي اخير دولت تركيه توصيه هاي متعدد را كه بار ديگر براي اتباع ايران مقررات ويزا برقرار كند نپذيرفت.

فاطمه پهلوي 18 بهمن 1332 به همراه شوهر آمريکايي اش علي هيلر به تهران بازگشت و برغم پيش بيني قبلي مورد استقبال اعضاي خانواده سلطنتي وقت قرار گرفت. وي سه سال پيش از آن بدون کسب اجازه از وزارت امور خارجه ايران به هيلر که يک روزنامه نگار آمريکايي بود ازدواج کرده بود. طبق قانون، وي به عنوان يک زن ايراني قبلا بايد از وزارت امور خارجه ايران کسب اجازه مي کرد. اين قانون ازدواج زن ايراني را با اتباع کشورهاي ديگر منوط به کسب اجازه از دولت (وزارت امورخارجه ايران) کرده بود. به علاوه، ازدواج مسلمه (زن مسلمان) با مرد غير مسلمان ممنوع بود که بعدا هيلر مسلمان شده بود. اين ازدواج که در جريان مبارزه براي ملي شدن نفت ايران صورت گرفته بود، موقع شاه را شديدا تضعيف کرده بود. بعدا اين ازدواج که با عشق! آغاز شده بود به طلاق ختم شد و فاطمه با خاتمي دوست شاه و فرمانده نيروي هوايي ازدواج کرد که خاتمي هم چند سال بعد هنگام تمرين با کايت کشته شد.

12 فوريه سال 1554 « جين گري » كه چند ماه پيش از اين به مدت 9 روز ملكه انگلستان شده بود به دستور «ماري تودور Mary Tudor» ملكه تازه انگلستان در ارگ لندن گردن زده شد. در كنار « جين» شوهر او نيز گردن زده شد.
    «جين» داوطلبانه به سود ماري از سلطنت كناره گيري كرده بود، زيرا مايل نبود كه انگلستان گرفتار جنگهاي مذهبي شود. جين پروتستان و ماري كاتوليك بود و مي خواست كه با فيليپ پادشاه كاتوليك اسپانيا هم ازدواج كند. ماري دختر هنري هشتم بود كه پس از درگذشت پدرش به مذهب مادر خود «كاترين اوروگون » بازگشته بود. هنري هشتم كه در طول سلطنت خود دستور داده بود دوتن از شش همسرش را گردن بزنند پاپ را كه حاضر نشده بود كاترين همسر اول او را طلاق دهد از رياست كليساي انگلستان بركنار كرد و خود رياست اين كليسا را برعهده گرفته بود.
«جين» و شوهرش برضد ماري تودور عملي انجام نداده بودند ، ولي محبوبيت جين كه زني آرام بود ماري را آشفته ساخته بود و بيم از آن داشت كه تا « جين » زنده باشد او نخواهد توانست بدون دغدغه حكومت كند ، زيرا هر آن ممكن بود مردم به حمايت از جين بپاخيزند و او را بركنار كنند . ماري كه چشم ديدن جين را به عنوان آلترناتيو خود نداشت مترصد فرصت براي حذف كامل او بود كه اين بهانه را « توماس ويات » يكي از اميران انگليسي كه با سه هزار سوار براي تصرف لندن و بركناري ماري به حركت در آمده بود به دست داد.
    «ويات» براي جلوگيري از ازدواج ماري با فيليپ پادشاه اسپانيا و دشمن انگليسيها به اين لشكر كشي دست زده بود ، ولي ماري آن را به حساب جين گذارد و دستور اعدام وي و شوهرش ( لرد گيلفورد دادلي ) را صادر كرد. جين هنگام اعدام 37 ساله بود .
     «ويات» موفق به تصرف لندن نشد و ماري با پادشاه اسپانيا ازدواج كرد، ولي زن و شوهر موافقت كرده بودند كه در دو كشور زندگي كنند . ماري چهار سال پس از اعدام جين در گذشت و خواهرش اليزابت ( دختر دوم هنري هشتم ) به پادشاهي انگلستان رسيد كه او هم ماري ملكه اسكاتلند را اعدام كرد .
آن بولين مادر اليزابت به دستور پدر او گردن زده شده بود.

1502:   مسيحيان اسپانيا كه منطقه «گرانادا» را تصرف كرده بودند به مسلمانان آنجا تاكيد كردند كه مسيحي شوند و يا مهاجرت كنند. اين منطقه اروپايي در زمان امويان تصرف و ساكنانش مسلمان شده بودند . بسياري از آنان هم از مهاجران عرب بودند.

1733:   «جيمز گلثورپ» در ساواناي آمريكاي شمالي ايجاد مهاجر نشين انگليسي تازه اي را اعلام داشت و آن را به نام پادشاه انگلستان « جورجيا » نام نهاد كه ايالت جورجياي كنوني است . در همين روز در سال 1825 اين مهاجران به بوميان( سرخپوستان ) جورجيا تا اول سپتامبر سال بعد مهلت دادند كه از اراضي آباء ــ اجداديشان دست بكشند و از جورجيا خارج شوند و گرنه در پي مهلت با زور اخراج و يا نابود خواهند شد. بيشتر بوميان جورجيا از قبيله « كريك » بودند.

1818:   « اوتو لودويگ » نويسنده آلماني به دنيا آمد.

1818:   شيلي مهاجر نشين قديمي اسپانيا در منتهي اليه قاره آمريكا استقلال يافت.

1882:   اتحاديه سوسيال دمكرات هلند در آمستردام تشكيل شد.

1921:   وينستون چرچيل پسر لرد چرچيل وزير مستعمرات انگلستان شد. وي در دوران جنگ جهاني دوم و سپس در دوران ملي شدن نفت ايران نخست وزير انگلستان بود.

1938:   ارتش آلمان وارد اتريش شد. اين دو سرزمين آلماني نژاد پيش ازجنگ جهاني دوم كشور واحدي را تشكيل داده بودند.

«شي هوانگدي» امپراتور چين از دودمان چين (كين ـ شين ـ هسين) متولد سال 259 و متوفا در سال 210 پيش از ميلاد كه موفق شد براي نخستين بار چينيان را زير يك پرچم يكپارچه كند و نوسازي ديوار چين را به انجام برساند و همانند كوروش ما، عنوان پدر چين را به خود اختصاص دهد درصدد جلب دوستي ايران برآمد و در زمستان سال 213 پيش از ميلاد (طبق برخي محاسبات تازه تقويمي ژانويه 214) سفيري به ايران فرستاد كه در شهر «آپاوارتا (كلات نادري امروز)» با تيرداد يكم شاه اشكاني ايران ملاقات كرد و تيرداد از او خواست كه به اقامت در ايران به عنوان سفير دائمي ادامه دهد و وسيله ارتباط دو امپراتوري باشد. اين سفير پس از درگذشت تيرداد در سال 215 پيش از ميلاد، همچنان به اقامت در ايران ادامه داد و رابط اردوان جانشين تيرداد يكم و امپراتور چين بود. دفتر ثابت او در دامغان (شهر صد دروازه) قرارداشت. ايرانيان از همان زمان كشوري را كه دودمان چين (شين) بر آن حكومت داشتند كشور «چين» خواندند كه اين نام از طريق ايران به قلمرو امپراتوري روم و غرب منتقل شد و باقي مانده است و جز چيني ها، ساير كشورها آن را چين و چاينا مي خوانند.
     امپراتور «شي هوانگدي» بود كه يكنواخت نوشتن واژه هاي زبان چيني را (صرف نظر از لهجه هاي محلي) اجباري كرد. او با اين باور، كه سيستم هاي سنجش، قوانين، نظامات و پول واحد، موجب پايداري وحدت ملت مي شود، قوانين چين را كه برپايه سنت، رسوم و عادات اين ملت تدوين كرده بود سراسري ساخت و سكه واحد ضرب كرد.
     «شي» همانند ساسانيان ما شديدا با ورود اقوام با تمدني پايين به قلمرو خود مخالف بود و نوسازي ديوار چين (متصل ساختن قطعات ديوار قديمي تر كه داراي رخنه بود به هم) كه از آن زمان به همان صورت باقي مانده است به تصميم او صورت گرفت. در سال 1974 در چين و در نزديكي پايتخت آن دودمان كه بعدا بر اثر زلزله ويران شده بود، تاسيساتي در زير زمين كشف شد كه در آنجا مجسمه هاي سفالي هشت هزار نظامي و برخي از آنان سوار بر اسب قرار داده شده بود. «شي» همچنين در منطقه «شيان» چين قصر هاي زيبا ساخته بود.

22 ژانويه سال 1623 ميلادي (1001 خورشيدي) شاه عباس يكم نامه پاپ پل پنجم را كه با يك پيك ويژه ارسال شده بود دريافت كرد كه در آن پاپ با هدف تشديد خصومت ميان ايران و عثماني، وعده هرگونه كمك از جمله كمك نظامي به شاه عباس داده بود. دولت عثماني در اروپا براي كشورهاي مسيحي يك خطر بزرگ بود. پاسخ شاه عباس به پيام پاپ، به دست گريگوري پانزدهم رسيد زيرا كه هنگام بازگشت فرستاده واتيكان به رم، پاپ پل پنجم فوت شده بود.
     فرستاده ويژه در گزارش خود به پاپ از اين ماموريت، كه در آرشيو واتيكان محفوط است نوشته است كه شاه عباس پس از دريافت پيام و اطلاع از مفاد آن گفته بود كه از پاپ انتظار دارد كه كشورهاي مسيحي را از ورود خودسرانه و با نيّت بد به خليج فارس نهي كند. فرستاده پاپ در گزارش خود اضافه كرده است كه در ضديت شاه عباس با دولت عثماني (به ويژه بر سر بين النهرين كه زيارتگاههاي شيعيان در آنجا هستند) ترديد ندارد، ولي گمان نمي رود كه به خاطر ما، مسيحيان، و هر زمان كه ما بخواهيم با عثماني وارد جنگ شود. او مردي باهوش و آگاه، و از اوضاع اروپا كاملا باخبر است و مي داند كه در قبال مسائل خليج فارس، چگونه از يك دولت اروپايي بر ضد دولت ديگر استفاده كند.

دوم بهمن 1324 (22 ژانويه 1946) قاضي محمد (رئيس كومله) با اطمينان از حمايت نيروهاي شوروي كه (برغم پايان جنگ جهاني دوم و تعهدي كه استالين سپرده بود) هنوز شمال غربي ايران را در اشغال نظامي داشتند و كمك هاي مالي و سازماني آن دولت، در شهر مهاباد جمهوري اعلام و نخست وزير تعيين كرد. مصطفي بارزاني كه با صدها فرد مسلح از طايفه خود از عراق آمده بود عملا فرمانده نيروهاي قاضي محمد بود. قاضي محمد كه قبلا يك سردفتر اسناد رسمي بود پس از ديدار با كنسول شوروي در تبريز و يك مقام ارشد آن كشور در باكو، در 24 آذر1324 (15 دسامبر 1945) خواهان خودمختاري و ايجاد ساويت در مهاباد شده بود. سران طوايف منطقه از اقدام قاضي محمد حمايت نكردند و به نوشته مورخان، حامي و محرك او تنها شوروي بود كه براي خاورميانه صاحب نفت و اخراج غرب از اين منطقه مهم و حساس جهان نقشه ها درسرداشت.
    درپي خروج نيروهاي شوروي از شمال غربي ايران (تحت فشار بين المللي ـ ايران برضد شوروي به شوراي امنيت متوسل شده بود)، واحدهاي ارتش ايران كه نيروهاي شوروي در قزوين مانع حركت آنها به سوي شمال غربي وطن خود بودند پس از پايان دادن به غائله گروه جعفر پيشه وري در تبريز، 15 دسامبر 1946 (24 آذر 1325) وارد مهاباد شدند، مصطفي بارزاني با جمعي از افرادش در امتداد مرز به سوي شوروي عقب نشيني كرد، قاضي محمد و تني چند از همدستانش (ازجمله سيف قاضي و صدر قاضي) كه حمايت محلي نداشتند دستگير شدند و بعدا پس از محاكمه در دادگاه سيّار نظامي، در23 دي ماه به جرم شورش مسلحانه و تجزيه گوشه اي از كشور محكوم به اعدام و سي ام مارس 1947 (دهم فروردين 1326) در ميدان اصلي شهر مهاباد اعدام شدند. قاضي محمد هنگام اعدام پنجاه ساله بود. سران آن دسته از عراقي هايي هم كه پس از ورود ارتش به مهاباد به كشور خود بازگشته بودند در آنجا اعدام شدند. مصطفي بارزاني پس از عقب نشيني به شوروي بيش از يك دهه در اين كشور بود و سپس به ميان طايفه خود در عراق بازگشت. او سالها بعد پس از درگير شدن مسلحانه با دولت حزب بعث عراق به ايران پناهنده شد و مدتها در كرج سكونت داشت. مصطفي بارزاني پس از انتقال به آمريكا جهت درمان بيماري، در واشنگتن درگذشت و جنازه اش جهت تدفين به خاورميانه انتقال يافت.

22 ژانويه 1666 «شاهجهان» پنجمين امپراتور تيموري (گوركاني) هند درگذشت. وي در سال 1592 متولد شده بود. شاهجهان بود كه عمارت «تاج محل» را به يادبود همسرش ارجمندبانو (ممتاز محل) ساخت. شاهجهان دوبار تلاش به تصرف قندهار كرده بود كه از ارتش ايران شكست خورد. شكست سال 1653 او آن چنان سخت بود كه انديشه تعرض به قلمرو ايران را از سر بيرون كرد. وي پس از جهانگير، اكبر، همايون و بابر امپراتور هند شده بود. حكومت تيموريان بر هند از 1526 تا 1857 طول كشيد و از اين سال، پادشاه انگلستان امپراتور هند (هندوستان = همه شبه قاره هند از ميانمار تا مرز ايران) اعلام شده بود (بريتيش راج) كه از جانب خود تا سال 1947 نايب السلطنه به دهلي مي فرستاد. بابر از اعقاب امير تيمور گوركان و نخستين پادشاه هند با تاييد و كمك دولت وقت ايران امپراتور هند شده بود. وي قبلا با حكم شاه صفوي ايران حكمران كابل شده بود. همايون نيز با كمك ارتش شاه طهماسب صفوي تخت و تاج خود را به دست آورده بود. در دوران گوركانيان، پارسي زبان رسمي دربار هند بود و پارسيان هند كه اين كشور را صنعتي و تكنولوژيك كرده اند در آن زمان مديريت ها را برعهده داشتند.
    طراح عمارت تاج محل كه در ژانويه سال 1653 ميلادي تكميل شد استاد عيسي معمار بزرگ ايراني بود. استاد عيسي براي ساختن اين عمارت باشكوه دهها معمار و تزيين كار را از ايران (عمدتا از شهرهاي اصفهان، كرمان و شيراز) به هند برده بود. بيشتر تزيين كاران از شيراز بودند. قسمتي از سنگهاي مرمر اين عمارت از ايران (معادن كوه هزار واقع در شهرك «راين» استان كرمان) و ايران خاوري (سرزميني كه انگليسي ها بعدا نامش را افغانستان گذارده اند و در آن زمان قطعه خاوري ايران بود) به محل حمل شده بود.

22 ژانويه 1824مردان قبيله «اشانته Ashanti» سرزمين غنا نيروهاي استعمارگر انگليسي را در يك نقطه ساحلي اين سرزمين شكست دادند. انگليسي ها از «غنا» كه در آفريقاي غربي واقع شده است به نام «ساحل طل» ياد مي كردند. قبيله «اشانته» در قرن سيزدهم ميلادي در غرب آقريقا (عمدتا غنا و سرزمين هاي مجاور) يك امپراتوري بزرگ و نيرومند تشكيل داده بود.

ويكتوريا، ملكه انگلستان 22 ژانويه 1901 در 82 سالگي درگذشت و با مرگ او يك دوره تاريخي اين كشور پايان گرفت. در پي درگذشت ويكتوريا، پسرش ادوارد هفتم برجاي او نشست و از 22 ژانويه 1901 پادشاه انگلستان شد.
     ويكتوريا از سال 1837 بر انگلستان سلطنت كرده بود. در زمان او بود كه گفته شد آفتاب بر پرچم انگلستان ــ به دليل كثرت مستعمرات در گوشه و کنار جهان ــ غروب نمي كند. در زمان وي بود كه واژه «امپراتور هند» را برعنوان پادشاه انگلستان اضافه كرد. مردم مستعمرات (به ظن خود) گمان مي كردند كه اين ويكتورياست كه حكومت مي كند، زيرا از نظام حكومت پارلماني انگلستان بي اطلاع بودند.
    شوهر ملكه ويكتوريا در دهه 1860 در گذشته بود و او چهار دهه در مرگ شوهر عزا دار بود.

1517:   شهر قاهره به تصرق نيروهاي عثماني در آمد و از آن پس، مصر قرنها وابسته به دولت اسلامبول ( استانبول ) بود.

1552:   دوك سامرست ( لرد اول انگلستان ) كه سالها مشاور پادشاه وقت انگلستان بود به جرم خيانت گردن زده شد.

1760:   درجنگي كه در هند ميان انگليسي ها و فرانسويها در گرفت فرانسويان شكست خوردند. هر دو دولت مي خواستند هند رامستعمره خود كنند و بر سر آن باهم رقابت مي كردند.

1836:   «آندره آمپر» فيزيكدان فرانسوي كه واحد سنجش جريان برق به نام او (آمپر) گذارده شده است درگذشت. وي در زمينه برق و آهن ربا و حوزه هاي مغناطيسي تجربه بسيار كرده بود و قواعد متعدد به دست داده است.

1879:   درجريان جنگ انگليسي ها با افراد قبيله زولو ها در جنوب آفريقا، در نبردي كه در اين روز صورت گرفت، زولوها پيروز شدند.

1905:   نيروهاي تزار روسيه، نيكلاي دوم، به سوي مردمي كه دست به اعتصاب و اعتراض زده بودند آتش گشودند و بيش از 500 تن ار آنان را كشتند.

1946:   سازمان اطلاعات مركزي آمريكا (سيا .C.I.A) تاسيس شد.

1962:   سازمان كشورهاي قاره آمريكا، براثر فشار دولت واشنگتن عضويت كوبا در آن سازمان را به حالت تعليق درآورد. دولت كوبا نظام اين كشور را سوسياليستي اعلام داشته و به ملي كردن موسسات متعلق به آمريكاييان دست زده بود.

1963:   شارل دوگل رئيس جمهور وقت فرانسه با هدف برطرف ساختن كدورت دو ملت از يكديگر، با آدنائر صدراعظم وقت آلمان (در آن زمان؛ آلمان غربي) پيمان همكاري دوجانبه امضاء كرد.
    

1957:   اسرائيل، در پي تهديد شوروي، به خواست دولت آمريكا نيروهاي خود را از صحراي سينا بازگردانيد. اين نيروها در سال 1956 و درجريان حمله نظامي مشترك انگلستان، فرانسه و اسرائيل به مصر (در پي اعلام ملي شدن آبراه سوئز) وارد صحراي سيناي مصر شده بودند.

1973:   ديوان عالي آمريكا سقط جنين (كوتاژ) را عملي كه مغاير قانون اساسي آن كشور باشد ندانست.

1991:   ارتش عراق در جريان جنگ با آمريكا بر سر كويت به شهر تل اويو در اسراييل حمله موشكي برد و تلفات و زيانهايي وارد كرد.

1992:   علي اميني سياستمدار قديمي و نخست وزير پيشين ايران در فرانسه در گذشت.

24 دسامبر سال 1765 ميلادي كريم خان زند رئيس وقت كشور ايران در دفتر كار خود در شيراز (موزه پارس امروز) به منشي اش گفت كه نامه اي به «شاه عالم» امپراتور هند بنويسد و اين اقدام او را كه به انگليسي ها امتياز و اختيار داده است تقبيح و محكوم كند.
بنويسد كه اجازه داد و ستد در بندر؛ بله، ولي امتياز و اختيار؛ نه .
كريمخان به منشي اش تاكيد كرده بود كه نامه همان روز بايد به مهر و امضاي او برسد و ارسال شود. در آن روز كريم خان خشمگين به نظر مي آمد، كه در او اين حالت به ندرت ديده مي شد.
«شاه عالم» امپراتور هند به كمپاني هند شرقي انگلستان در منطقه بنگال اختيارات ديواني (اداري ــ حكومتي) و امتياز كشت ترياك و حقوق ديگر داده بود. كريم خان كه نظر به گسترش بازرگاني خارجي داشت دو سال پيش از آن( سال 1763 ) به بازرگانان انگلبسي اجازه داده بود كه در بوشهر تنها به كار داد و ستد مال التجاره بپردازند .
كريم خان كه از سال 1749 تا 1779 بدون اين كه اجازه دهد عنوان شاه بر او بگذارند بر ايران حكومت كرد براي خليج فارس و جزاير آن و امور مربوط، اولويت قائل بود. وي اخراج هلندي ها به سركردگي « كتيپ هاوزن » از خارك ، به زنجير كشيدن شيخ سلمان بني كعب ، تصرف بصره در سالهاي 1773 و 1775 و ... را در همين راستا انجام داد .
كريم خان با اين كه قول امضاي يك پيمان امنيت مشترك با روسيه را به اين دولت داده بود ، از تنظيم پيمان شانه خالي كرد ، زيرا مي ترسيد كه پس از مرگ او ، روسها از مفاد پيمان سوء استفاده كنند.
كريم خان كه يكي از ژنرال هاي نادر شاه و يك پارس اصيل از طايفه زند قبيله « لر ــ بختياري » بود در پي قتل نادر در توطئه دهم ژوئن سال 1747 در فتح آباد قوچان ، با يك رشته جنگ با ژنرالهايي كه قصد تجزيه وطن را داشتند و جانفشاني هاي ديگر مانع اين عمل شد و يكپارچگي ايران را حفظ كرد و سپس دست به آباداني فراوان زد . وي هيچيك از مغلوبان را مجازات نكرد و دشمناني را كه درجنگ مقتول مي شدند با تشريفات رسمي و عزاداري كامل به خاك مي سپرد.

رضا شاه در پي بي اعتماد شدن نسبت به تيمور تاش وزير دربار، سوم دي ماه سال 1311 خورشيدي (24 دسامبر 1932) وي را بر كنار و وزارت دربار را هم منحل كرد. رضا شاه وزارت دربار را دستگاهي زائد و پر هزينه اعلام داشت و دستور داد كه از آن پس نامه هاي ارسالي مردم، از طريق يك منشي نظامي به اطلاع وي برسد. از همين روز تيمورتاش درخانه اش بازداشت بود.

24 دسامبر سالروز در گذشت وسكو دا گاما Vasco da Gama دريا نورد پرتغالي است در سال 1524 ميلادي . وي در 23 ماه مه سال 1498 با چهار كشتي مجهز به 20 توپ و 170 تفنگدار پس از دور زدن دماغه جنوب آفريقا و گذشتن از سواحل شرقي آفريقا وارد كاليكت در ساحل غربي شبه قاره هند شد و با اين كار ، آغازگر استعمار اروپاييان بر خاور زمين گرديد . پرتغاليها در همان سالها در هند -سه منطقه از جمله « گوا » را متصرف شدند كه تا نيمه دوم قرن 20 در اختيار داشتند و از آنجا به ساير نقاط اسيا و خليج فارس دست اندازي كردند و اسپانيايي ها ، هلندي ها ، انگليسي ها و فرانسويان به رقابت با آنان پاي به اين منطقه گذاردند. پيروزي غربي ها بر خاور زميني ها برتري اسلحه آنان بوده است كه با اين كه اخيرا چين و هند به اسلحه پيشرفته دست يافته اند هنوز آن برتري را حفظ كرده اند .

دسامبر سال 1937 ارتش امپراتوري ژاپن كه برغم مخالفت و اعتراض «جامعه ملل» كشور چين را مورد حمله قرار داده بود شهر باستاني دو هزار و چهارصد ساله نانكينگ (نانژينگ = نانچينگ) پايتخت وقت اين كشور را تصرف و دويست تا سيصد و پنجاه هزار تن از چينيان ساكن شهر كشتار كرد كه بانو «آيريس چانگ» شرح اين كشتار وحشيانه را در كتابي به زبان انگليسي تحت عنوان «تجاوز نانكينگ» آورده است كه به بسياري از زبانها از جمله زبان ژاپني ترجمه شده است. اين كشتار كه از 13 دسامبر آن آغاز شده بود چهل روز طول كشيد.
در اين مدت دهها هزار چيني زنده بگور شدند. ژاپني ها زنان را پس از تجاوز شكم دريدند و كودكان را قطعه قطعه كردند. طبق ارقامي كه 12 دسامبر 2007 از طبقه بندي دولت آمريكا خارج شده است، تلفات اين كشتار بي سابقه 500 هزار تن گزارش شده بود. نانژينگ (دركنار رود يانگتسه و به فاصله اي نه چندان دور از شانگهاي) 23 آوريل 1949 به دست كمونيستها افتاد و از آن پس هر سال تظاهرات ضد ژاپني در اين شهر و ساير شهرهاي چين برگزار مي شود. با وجود اين، «ياسوئو فوكودا» نخست وزير تازه ژاپن گفته است كه قبل از پايان دسامبر جاري (دسامبر 2007) از چين ديدن خواهد كرد و اين نخستين سفر خارجي وي به عنوان رئيس دولت ژاپن است.

23 دسامبر 1953 و 9 ماه پس از درگذشت استالين، هفت تن از همشهريان گرجستاني او و از جمله «لاورنتي بريا» به اتهام قتل سياسي در سابق و نيز قصد براندازي دولت مالنكوف اعدام شدند. هر هفت نفر سالها از مقامات پليس امنيتي شوروي بودند و دو تن از آنان تا سمت وزارت بالا رفته بودند. «بريا» مدتي وزير كشور و معدم ديگر وزارت كنترل سازمانها و موسسات ( حراست ) را برعهده داشت.بريا در ماه ژوئيه دستگير شده بود. دادستان محكمه حتي «بريا» را متهم كرده بود كه از سال 1919 با انگليسي ها تماس داشته است!. درباره بريا در خارج از روسيه كتابهاي متعدد انتشار يافته و در برخي از آنها، مولفان مدعي شده اند كه «بريا» استالين را مسموم كرده بود كه به نظر نمي رسد دقيق باشند. ولي ترس مالنكوف جانشين استالين از بريا و احتمال توطئه بريا بر ضد او به ثبوت رسيده است زيرا كه بريا در چهار ماه پس از درگذشت استالين بر شمار ماموران مخفي و تجهيز پليس امنيتي به سلاحهاي سنگين افزوده بود. اين اعدامها، نخستين براندازي متحدين استالين از صحنه حكومت شوروي بود و واضح بود كه در چنين محيط آكنده از خصومت، نفاق و نبرد برسر قدرت؛ پياده كردن سوسياليسم واقعي امكان پذير نبود و فروپاشي نظام شوروي قابل پيش بيني بود.

دريا سالار ژان فرانسوا دارلان فرمانده نيروهاي مسلح فرانسه و فرماندار كل مستعمرات اين كشور در شمال آفريقا 24 دسامبر 1942 در الجزاير ترور شد. وي در 17 اوت 1881 به دنيا آمده بود . هنگام حمله هيتلر به فرانسه ، وي رئيس ستاد نيروي دريايي فرانسه بود. پس از شكست فرانسه در جنگ ، به او پيشنهاد شد كه كشتي هايش را به يك بندر در انگلستان منتقل كند تا به دست آلمان نيافتند ؛ كه چون با انگليسي ها قلبا خوب نبود آن را اجرا نكرد . درياسالار دارلان از همان آغاز كار هم با نوعي سازش با هيتلر موافقت داشت. وي بعدا در دولت ويشي فرانسه معاون مارشال پتن شد كه پس از آشتي لاوال و پتن به افريقا اعزام شد و بسياري از كشتي ها را هم با خود به آنجا برد . در استانه حمله متفقين به شمال آفريقا به او پيشنهاد شد كه همانند دوگل به آنها بپيوندد كه به دليل ضديتي كه با انگليسي ها داشت به امروز و فردا كردن پرداخت و در همين جريان ترور شد . در باره انگيزه ترور او روايات متعدد و جود دارد.

23 دسامبر سال 1948 ( 24 دسامبر به وقت ژاپن ) هيدكي توجو Hideki Tojo و شش تن ازهمكارانش كه 12 نوامبر ( ماه پيش از آن ) در دادگاه متفقين به مرگ محكوم شده بودند اعدام شدند . اعدام « توجو » سه سال و چهار ماه پس از پايان جنگ صورت گرفت . وي قبلا يك بار در صدد خودكشي بر آمده بود كه نجات داده شده بود . شانزده تن ديگر از مقامات ژاپني زمان جنگ دوم جهاني به زندان محكوم شدند.
     توجو در دسامبر 1884 در توكيو به دنيا آمده بو د و يك ژنرال بود . او پيش از نخست و زير شدن مقامات مختلف نظامي را برعهده داشت از جمله وزير جنگ بود . در طول جنگ مدتي علاوه بر نخست وزيري ، سمت هاي وزيران جنگ ، خارجه و داخله را هم خود بر عهده داشت . او بود كه براي تقويت حس ميهندوستي ژاپني ها ، تعداد ساعات درس تاريخ را در مدارس چهار برابر كرده بود.
     وي كه مدتي در آلمان آموزش نظامي ديده بود يك ناسيوناليست ژاپني بود و عقيده به دور ساختن روسيه از خاور دور و سلطه ژاپن بر چين و دست كم مناطق شمالشرقي آن را داشت . او عميقا مصر به اخراج غرب از آسياي زرد و ايجاد نظمي نوين در اين منطقه بود . پس از تصرف سيپان Saipan توسط نيروهاي آمريكايي در سال 1944 ، توجو دريافته بود كه پيروزي نظامي ژاپن امكان پذير نيست ولي باور هم نداشت كه شكست نزديك باشد زيرا كه بمباران اتمي ژاپن را نمي توانست پيش بيني كند . توجو در سه سالي كه در زندان در انتظار محاكمه بود خاطرات خود را نوشت كه در دست است.

1715:   سوئد با توسل به نيروي نظامي نروژ را تصرف كرد .

1814:   پيمان گنت Ghent به جنگ آمريكا و انگلستان كه در سال 1812 آغاز شده بود و انگليسي ها ضمن آن شهر واشنگتن و كاخ سفيد را آتش زده بودند پايان داد.

1865:   چند نظامي سابق كنفدراسيون آمريكا در شهر پولاسكي Pulaski ايالت تنسي جمعيت كو كلاكس كلان را بر پايه برتري نژاد آرين تشكيل دادند.

1893:   هنري فورد نخستين موتور بنزين سوز قابل استفاده را ساخت و از همان زمان نفت يك كالاي استراتژيك شد و كشورهاي صادر كننده آن گرفتار هزاران دشواري شده اند.

1946:   800 هزار عضو عادي حزب نازي آلمان تحت عنوان Minor Nazi (نازي هاي كوچك) مورد عفو عمومي فاتحان جنگ قرار گرفتند.

1954:   لائوس استقلال خود را از فرانسه به دست آورد.

مولانا جلال الدين محمد صوفي بزرگ و صاحب مثنوي 17 دسامبر سال 1273 ميلادي در قونيه ( تركيه امروز ) در گذشت و هر سال به اين مناسبت مراسمي در كنار مزار او بر پا مي شود كه يك هفته به طول مي انجامد. وي كه بيش از 26 هزار شعر عرفاني سروده است در سال 1207 ميلادي در بلخ خراسان به دنيا آمده بود.
    
    

طبق ضابطه اي كه تاريخ تنظيم آن پس از تطبيق تقويمها 17 دسامبر سال 1654 ميلادي ( بعضي سالها مصادف با 16 دسامبر ) ، زمان حكومت صفويه ، است و در يك دفتر ديواني(دولتي ) آن زمان ثبت شده است ؛ در مكاتبات اداري تقدم استانهاي ايران را برحسب جمعيت و توليدات و اهميت تاريخي شان در نظر نمي گرفتند بلكه اولويت بر پايه نسبت و روابط والي آن با شاه و شخصيت سياسي وي بود!. بنابراين ، باجا به جايي والي اهميت ايالت هم تغيير مي يافت . شاهان صفويه واليان خراسان ، فارس ، گرجستان ، �كرمان ــ مكران� و �لرستان ــ بختياري� را از نزديكان خود انتخاب مي كردند.
     --------

در يك بخشنامه (متحد المآل ) چاپ سنگي كه تاريخ صدور آن (پس از تبديل تقويم قمري به ميلادي ) 17 دسامبر سال 1887 است تصريح شده است كه ماليات هر يكصد گوسفند و بز 25 قران و معادل 2 و نيم در بهاي كل آن خواهد بود كه بايد از مالدارها ( عشاير ) وصول شود . از اين بخشنامه چنين بر مي آيد كه ماليات گوسفندهايي كه در روستا ها وجود داشت قاعده ديگري داشته و يا اين كه وصول نمي شده است.

17دسامبر سال 1830 سيمون بوليوار قهرمان ملي و مظهر استقلال لاتين هاي قاره امريكا در 47 سالگي در گذشت . وي كه موفق شد با مبارزات مسلحانه بسياري از سرزمين هاي امريكاي مركزي و جنوبي را به استقلال برساند و نام او بر كشور بوليوي نهاده شده است خودرا متعلق به همه لاتينهاي قاره امريكا مي دانست . وي در شهر كاراكاس ونزوئلا به دنيا امد و در كلمبيا در گذشت .يك شهر در ونزوئلا به نام اوست ، همين طور پول ملي اين كشور.

ارتش هند بالاخره پس از چهار قرن و اندي 17 دسامبر سال 1961 � گواGOA� و دو منطقه ديگر اين كشور را از دست پرتغالي ها خارج ساخت و به استعمار اين كشور كوچك اروپايي بر شبه قاره هند پايان داد!! .
    استقرار پرتغاليها در هند از زمان� آلفونسو دا آلبوكركي� در اوايل قرن 16 صورت گرفت . آلبوكركي 15 دسامبر سال 1515 درگذشت . از پايگاه � گوا � بود كه پرتغاليها به ساير نقاط آسيا از جمله خليج فارس دست اندازي كردند . شاه عباس براي اخراج پرتغاليها از قشم و سواحل ايران بود كه با انگليسيها متحد شد و پاي اينان به خليج فارس باز گرديد كه مشكلات منطقه نتيجه سلطه انگليسي ها بر خليج فارس بوده است .

17 دسامبر سال 1928 در پي يك طغيان ضد اصلاحات در كابل و جلال آباد ، امان الله خان ، شاه وقت افغانستان و همسرش ثريا از كابل خارج شدند و در دژ نطامي خارج از اين شهر پناه گرفتند.
    چون اوضاع آرام نشد 14 ژانويه (28 روز بعد ) امان الله خان كناره گيري كرد و برادرش عنايت الله خان به سلطنت رسيد كه او نيز سه روز بعد بر اثر فشار عصيانگران كه اصلاحات را مغاير سنن و رسوم افغانها مي دانستند كناره گيري كرد و زمام امور به دست � بچه سقا � رهبر شورش افتاد كه چندي بعد مارشال شاه ولي خان از اعضاي خانواده سلطنتي به كابل حمله نظامي برد ، شهر را به توپ بست و � يچه سقا � را شكست داد.

1718:   در پي تشكيل اتحاديه مربع در اروپا براي جلوگيري از جاه طلبي هاي اسپانيا ، انگلستان يكي از اعضاي اين اتحاديه به دولت اسپانيا اعلان جنگ داد.

1862:   ژنرال گرانت از فرماندهان نيروهاي فدراسيون كه بعدا رئيس جمهوري آمريكا شد با صدور فرمان شماره 11 به يهوديان ساكن ايالت تنسي امريكا اخطار كرد كه از اين ايالت خارج شوند.

1914:   انگلستان با استفاده از فرصت جنگ جهاني اول، مصر را به عنوان يك كشور تحت الحمايه خود اعلام كرد.

1914:   عثمانيها كه بر فلسطين حكومت داشتند و به حمايت از آلمان وارد جنگ جهاني اول شده بودند يهوديان را از شهر تل اويو بيرون كردند.

1920:   جامعه ملل همزمان مرتكب دو اشتباه شد و جزاير متصرفي آلمان در اقيانوس آرام را در قيمومت ژاپن و افريقاي جنوب غربي ( ناميبياي امروز ) مستعمره ديگر آلمان را تحت قيموميت دولت فدرال افريقاي جنوبي قرار داد كه اين دولت تا همين اواخر با وجود قيام مردم ناميبيا حاضر به تخليه آن نبود.

1925:   شوروي همانند ايران و افغانستان با تر كيه نيز پيمان عدم تجاوز امضاء كرد.

1978:   اوپك با استفاده از فرصتي كه قطع صدور نفت ايران به دست داده بود و كمبود نفت خام در بازارهاي بين المللي بهاي اين ماده را دفعتا 18 در صد بالابرد.

85 سال پس آغاز حمله چنگيزخان مغول به ايران ، گيلان هم هشتم دسامبر سال 1306 ميلادي به دست ايلخان وقت مغول (حاكم بر ايران) افتاد و آسيب فراوان ديد. مغولان هم مانند عربان قادر به عبور از كوههاي البرز و حمله به گيلان و مازندران پوشيده از جنگل نبودند كه مردمي عميقا ميهندوست و وفادار به ايران داشته اند . گيلان در زمان سلطان محمد خدابنده كه سلطانيه زنجان پايتخت او فاصله زيادي از گيلان نداشت تصرف و غارت شد. مغولان در چند منقطه گيلان نيز دست به كشتار مردم زدند.

تورم پول ناشي از چاپ بي رويه اسكناس ، ارسال غله محصول ايران به شوروي جنگزده و سودجويي چند معامله گر با احتكار خواروبارمورد نياز مردم و افزودن موادي ديگر به آرد و نامرغوب شدن نان مصرفي ، 17 آذر 1321 و 15 ماه پس از اشغال نظامي ايران به دست متفقين ، تهران گرفتار يك شورش بزرگ شد.
    از بامداد اين روز گروهي از مردم و عمدتا جوانان و دانشجويان در ميدان بهارستان جمع شده بودند تا با نماينگان مجلس ملاقات و درد جامعه را با آنان در ميان بگذارند . اين گروه که هر لحظه هم بر شمار آنان افزوده مي شد پس از ورود به ساختمان مجلس ضمن گفتگو با نمايندگان چون به حرفهاي آنان قانع نشدند به مشاجره پرداختند و تني چند از نماينگان را كتك زدند و سرگرم خراب کردن وسائل مجلس شدند و....
     همزنان گروهي ديگر به خانه احمد قوام نخست وزير وقت در خيابان قوام السلطنه حمله بردند و آنجا را غارت و تخريب كردند و ديگران هم به غارت مغازه ها پرداختند و به بازار حمله بردند و پليس تهران نخواست و يا نتوانست از ادامه عصيان جلوگيري كند. قوام كه چنين ديد امير احمدي ( سپهبد ) را كه به سختگيري شهرت داشت فرماندار نظامي تهران كرد و همه روزنامه هاي پايتخت را بست تا از انتشار اين واقعه كه باعث تحريك ديگران مخصوصا در ساير شهرهاي کشور مي شد جلوگيري كند.
    امير احمدي با خشونت تمام عصيان تهراني ها را ظرف دو روز سركوب كرد كه ضمن آن شماري هم كشته ، زخمي و دستگير شدند .
    قوام پس از پايان يافتن آشوب نيز روزنامه ها را به بهانه در دست تنظيم داشتن لايحه تازه قانون مطبوعات باز نكرد و به جاي آنها يك روزنامه دولتي به نام � اخبار روز �را منتشر ساخت . لايحه مطبوعات كه توسط احمد قوام به مجلس داده شد پايه قوانين مطبوعات بعدي در ايران شده است كه تا به همين امروز ايرادات فراوان به انها وارد آمده است .
    به عقيده برخي از اصحاب نظر ، بسياري از مسائل ايران از همين قوانين مطبوعات ناشي شده است كه در كشورهاي ديگر نظير اين قوانين وجود ندارد. به اظهار همين اصحاب نظر اين قوانين غرض آلود در انظار بين المللي به تمدن ايراني لطمه زده است.

هشتم دسامبر سال 1970 اصلاحيه قرارداد نفت ايران و كنسرسيوم كه نزديك به سه هفته پيش ازاين بر سر آن توافق شده بود انتشار يافت كه سهم ايران از در آمد نفت نزديك به دوسوم آن شده بود . مذاكرات تا رسيدن به اين توافق ده روز طول كشيده بود . از زمان امضاي قرار داد � دارسي � در سال 1901 ، نفت براي مردم ايران جز درد سر چيز ديگري به بار نياورده است . اگر اين نفت نبود ، تاريخ ايران مسيري ديگر را طي مي كرد ــ وضعيتي عادي .

روزنگارها ي موجود در تقويم ميلادي دو روز مختلف به فاصله 34 روز از هم را سالروز قتل عمر ابن الخطاب خليفه دوم مسلمين ذكر كرده اند ؛ چهارم نوامبر و هشتم دسامبر سال 644 ميلادي (سال23 هجري قمري = سال 22 هجري خورشيدي). وي ده سال و 6 ماه و پنج روز خلافت كرد و هنگام درگذشت 63 ساله بود. در زمان خلافت او سوريه ، فلسطين و ايران به تصرف اعراب در آمدند. تيسفون پايتخت ايران در كنار دجله و خزائن آن پس از جنگ قادسيه كه در سال 637 ميلادي روي داد به دست اعراب افتاد . اعراب تيسفون را كه هنوز ويرانه كاخ خسرو نوشيروان دادگر آن پس از 15 قرن به جاي مانده است � مدائن � يعني شهر شهرها مي خوانند. شكست نهائي ايران از اعراب در سال 643 اتفاق افتاد .
    در پي پيروزي اعراب در جنگ نهاوند بر ايران ، شمار زيادي از ايرانيان از جمله مردي صنعتگر به نام فيروز به اسارت گرفته شدند و به فروش رفتند . خريدار فيروز كه اعراب اورا � ابولؤلؤ � مي نامند حكمران بصره بود كه پس از آن كه متوجه شد برده او نجار و آهنگر و رنگرز ماهري است وي را براي پرداختن به اين امور به مدينه فرستاد به اين شرط كه قسمت عمده در آمد خود را به او بدهد . فيروز از مردم نهاوند بود كه پاره اي از مورخان وي را از كاشان نوشته اند .
    پس از ورود فيروز به مدينه طولي نكشيد كه سحرگاه هشتم دسامبر و يا چهارم نوامبر با خنجري كه خود ساخته بود و آن را زهر آلود كرده بود به مسجدي كه عمر در آن به نماز مي ايستاد رفت و در گوشه اي پنهان شد و درجريان نماز بامدادي به عمر حمله برد و به او شش زخم زد كه پس از انتقال به خانه در گذشت . فيروز علاوه بر عمر 13 تن ديگر از نماز گذاران را خنجر زد و چون راه فرار را برخود بسته ديد با همان خنجر خودكشي كرد و به همين سبب انگيزه او از اين اقدام كه بيشتر مورخان ايراني و پاره اي از مورخان اروپا به حساب ميهندوستي فيروز گذارده اند دقيقا روشن نشده است .

1941:   يك روز پس از شبيخون نيروهاي امپراتوري ژاپن به پايگاه دريايي آمريكا درهاوايي كه ضمن آن 2403 آمريكايي كشته ، 188 هواپيما منهدم و هشت ناو از جمله ناوهاي سنگين آريزونا و اكلاهما غرق شدند ، اين كشور رسما وارد جنگ جهاني دوم شد و اززير ويرانه هاي اين جنگ به صورت يك ابر قدرت سر برآورد كه هنوز داراي اين مقام است.
    

1948:   دولت وقت اردن باقيمانده فلسطين را ضميمه خاك خود كرد.

1974:   يونانيان در رفراندمي كه برگزار شد با ادامه نظام سلطنتي موافقت نكردند. اين نظام را در نيمه اول قرن 19 قدرتهاي وقت اروپا به انان تحميل كرده بودند و پادشاه نيز يوناني الاصل نبود.

دوم دسامبر سال 931 ميلادي (11 آذر ماه 310 خورشيدي )مرداويز زياري حكمران و رهبر مردم مازندران ، گرگان ، گيلان و ري كه تاريخ ازاو به نام يك ايراني انقلابي ، يك ايراندوست بزرگ و يك عامل تجديد استقلال ايران ( رنسانسير ) نام مي برد پس از بيرون راندن عوامل و نظاميان خليفه عباسي از كاشان ، همدان و ديگر شهرهاي مركزي ايران و درهم كوبيدن آنان درنبردي در 49 كيلومتري اصفهان وارد اين شهر شد و آن را پايتخت همه ايران اعلام كرد.
     در همين روز مرداويز در اجتماع مردم اصفهان كه براي ابراز احساسات نسبت به او گرد آمده بودند خطاب به آنان مطالب مهمي بيان داشت كه مضمون آن از اين قرار است:
    � من و يارانم كه به خاطر گرامي ميهن ، شمشير برگرفته وجان بر كف نهاده ايم در روز تولد نور و گرمي ( روز آتش ؛ روز نهم از ماه نهم سال ايراني ــ 9 آذر ) كه روز خوش يمني براي ايرانيان بوده است در نزديكي اصفهان سپاهيان وفادار به خليفه را بشكستيم و از ايران گريزانديم. من از ديلمان برخاسته ام ــ از ميان مردمي شكست ناپذير. هيچكس به خاطر كارهاي غير ميهني كه تا به امروز كرده است ؛ بازخواست و مجازات نخواهد شد . ولي از امروز مجازات خيانت به ميهن و همكاري با بيگانه مرگ است . من مي خواهم ازاين پس جز به پارسي سخن نگوييد و همه آيين ها و جشن هاي گذشته را كه ميراث فرهنگي مان و بازمانده از نياكان ما ن هستند به همان صورت و با رعايت اصالت هر چه تمامتر برگزار كنيد ، ترس و دروغ را از خود دور سازيد كه مايه همه بدبختي ها هستند . مي دانيد كه من يك مسلمان هستم. برگزاري آيين هاي ملي با اسلام مغايرت ندارد. تا اين جشنها و مراسم را رعايت كنيم ايراني باقي خواهيم ماند.� گفتار نيك ــ كردار نيك ــ پندار نيك � يك اندرز پدران مان است كه تمدن و بزرگي خود را بر پايه آن استوار داشته بودند و هرگاه كه از چارچوب آن خارج شدند آسيب ديدند . از رعايت اين اندرزها كسي آسيب نخواهد ديد. من همين امسال ــ 58 روز ديگر ــ در همين محل جشن سده را بر پا مي دارم تا ياد آور سه پندي باشد كه ذكر كردم � .
    در اين اجتماع ، ياران و پيروان مرداويز ازجمله برادران بويه حضور داشتند كه پس از مرگ مرداويز سراسر ايران را آزاد و بغداد را هم تصرف و خليفه را دست نشانده خود كردند.
    مردوايز كه درسال 935ــ چهار سال پس از ورود به اصفهان ــ در همين شهر به دست نوكران غير ايراني اش به دليل سختيگيري نسبت به انان در برپايي مراسم نوروز كشته شد. اصفهان در سال 641 ميلادي به دست اعراب مسلمان افتاده بود.
    مرداويز جاه طلب نبود . او � ايران � را مي خواست و به آن عشق مي ورزيد ، نه خودش را و دليلش شريك كردن نصر ساماني ناسيوناليست ايراني ديگردر رهبري مناطق شمال خاوري ايران بود ؛ زيرا هر دو داراي يك هدف بودند و آن آزادي و بزرگي ايران بود.
    بوئيان براي جداساختن ايران و فرهنگ ملي آن ازقلمرو اعراب؛ به گسترش و ترويج شيعه پرداختند و مراسم عاشورا بر پا داشتند وحتي خليفه سني را مجبور ساختند كه روز عاشورا با پاي برهنه در خيابانهاي بغداد راه برود و در عزاي حسين بن علي (ع ) سينه بزند و به همين دليل است كه مورخان ، شيعه اثني عشري را از ناسيوناليسم ايراني كه در طول تاريخ بارها توان خود را نشان داده است جدا نمي دانند.

در اين روز در سال1912 ( آذر 1291 ) پنج سال پس از تقسيم ايران به دو منطقه نفوذ انگلستان و روسيه ، با اين كه انگليسي ها درمنطقه نفوذ خود از جمله فارس نيروي � اس پي آر � به وجود آورده بودند به مقامات فارس شديدا اعتراض كردند كه چرا در راه كازرون به شيراز دزدان به يك كاروان دستبرد زده اند ، زيرا كه اموال دوــ سه هندي تبعه انگلستان هم ضمن اين دستبرد سرقت شده است !!! . اين اعتراض از سوي كنسول( قنسل ) انگلستان در شيراز بعمل آمده بود . كنسولهاي انگلستان در شهرهاي منطقه نفود ، مداخله وسيعي اعمال مي كردند و همه كاره بودند . سرقت راه كازرون پنجم آذر روي داده بود.
هشت سال بعد ، دوم دسامبر سال 1920 ( آذر1299 ) دولت انگلستان به دولت وقت تهران اخطار كرد كه امور نيروي قزاق از لحاظ اداري و تداركات و تسليحات و آموزش بايد در دست افسران و كاركنان اعزامي انگلستان باشد و دولت ايران هزينه ها از جمله دستمزد اين انگليسي ها را بپردازد!!! . اين اخطار در آستانه كودتاي فوريه ( سوم اسفند ) داده شده بود. لنين قبلا قرارداد 1907 انگلستان و روسيه مبني بر تقسيم ايران را لغو كرده بود.

دوم دسامبر سال 1944 ميلادي (11 آذر ماه 1323 خورشيدي) دكتر محمد مصدق نماينده تهران هنگام تسليم طرح مهم خود كه چند نماينده ديگر هم آنرا امضاء كرده بودند به مجلس مبني بر محدود كردن مذاكره مقامات دولتي در زمينه نفت با بيگانگان نطق مهمي ايراد كرد و نياز جهان به نفت و بازي ها ي سياسي و اعمال نفوذ ناشي از آن و مسا ئل مربوط ديگر را برشمرد و طرح همان روز به تصويب رسيد .
     به موجب اين طرح كه قانون شده است هيچ مقام ايراني حق مذاكره با بيگانه بر سر نفت ،جز فروش آن را ندارد و متخلفان به 3 تا 8 سال زندان و محروميت ابد از خدمات دولتي محكوم خواهند شد .
     در پي تصويب همين طرح بود كه معاون اول وزارت خارجه شوروي كه براي مذاكره درباره امتياز نفت شمال ايران به تهران آمده بود دست خالي از ايران رفت .

 

وقايع ابتدای انقلاب و دفاع مقدس در چنين روزي

12/09/59 اقدامات مهندسي خودي در هدايت آب كارون به جنوب جاده حميديه ـ اهواز و تحركات ايذايي و محدود در جبهه هاي جنوبي و ميانه . موضع ايران در قبال خريد سلاح از شوروي . نامه سپاه پاسداران به قذافي رهبر ليبي و طرح پيشنهادي سفير ليبي در مورد تشكيل جبهه اي متشكل از الجزاير ، سوريه ، ليبي ، ساف و ايران . توضيحاتي پيرامون طرح ادغام بسيج در سپاه و علل تأخير انتخاب وزراي باقيمانده دولت رجائي . بازتاب تحويل گروگانها به دولت و تأثير منفي عدم توافق سياسي در حل مسئله گروگانها . 12/09/60 عمليات ضربت ذوالفقار. عمليات لا اله الا الله محمد رسول الله. 12/09/66 مذاكرات فرانسه به ايران پيرامون آزادي گروگانها و مصالحه كلي .

كنستانتين پس از دستگيري و اعدام شريك حكومتي خود ــ لوسيوس ــ و اعلام حود به عنوان امپراتور همه قلمرو روم ، دوم دسامبر سال 324 ميلادي در اردوي خود در كنار بسفور تصميم گرفت كه شهر بيزانتيوم ــ مهاجر نشين قديمي يونان ــ را باساختن بناهاي تازه تكميل كند و آن را پايتخت دوم امپراتوري قرار دهد كه به ايران نزديكتر و مراقب حركات ايران بودن از آنجا آسانتر است و در صورت تصميم به مقابله نظامي ، هزينه سنگين لشكركشي از راه دور را ندارد.
    كنستانتين پس از اعدام لوسيوس اجازه نداد كه سناي روم براي او شريك حكومتي ديگري انتخاب كند.
    شهر بيزانتيوم در سال 330 ميلادي از هر لحاظ آماده شد و كنستانتين نام خود را بر آن نهاد و شهر كنستانتينوپل (قسطنطنيه - استانبول) تا سال 1918 به مدت 1588 سال از مهمترين مراكز تصميمگيري در جهان بود .
    كنستانين 22 ماه مه سال 337 ميلادي درگذشت و جنگ جانشينان او با شاپور دوم ( ذولاكتاف ) شاه وقت ايران از دودمان ساساني در� سنگره � و شكست روميان ثابت كرد كه پايتخت روم ، دور و يا نزديك ايران باشد در سرنوشت جنگ بي تاثير است و ارتش ايران هميشه پيروز است .
     29 ماه مه سال 1453 ميلادي كنستانتينوپل به دست عثماني افتاد كه آن را به اسلامبول تغيير نام دادند كه پس از تبديل حروف الفباي عربي به لاتين در تركيه در قرن 20 به صورت استانبول نوشته و خوانده مي شود .

دوم دسامبر سال 1805 ميلادي ناپلئون بناپارت دريكمين سالروز امپراتور شدنش در يك جنگ يكروزه در منطقه � آسترليتز Austerlitz � ارتشهاي متحد روسيه و اتريش را شكست داد . شمار سربازان روسيه و اتريش در اين جنگ دو برابر نيروهاي ناپلئون بود . در اين جنگ 26 هزار تن كشته شدند.
     سحرگاه اين روز ناپلئون وانمود كرد كه تصميم به انصراف از جنگ و بازگشت گرفته است و سپس با يك تاكتيك تازه نيروهاي خود را به صورت متمركز وارد ميدان ساخت و از تمام توان جنگي آنان استفاده برد و پيروز شد.
    ناپلئون دوم دسامبر سال 1804 به دست پاپ پي هفتم تاجگذاري کرده و امپراتور فرانسه شده بود. لوئي ناپلئون نيز در همين روز در سال 1853 به عنوان دومين امپراتور فرانسه تاج بر سر گذارد.

دوم دسامبر سال 1859 ميلادي �جان براون� مردي كه عمل برده داري مهاجرا اروپايي آمريكا را � گناه مطلق � و يك اقدام غير بشري اعلام كرده بود و برضد برده داري دست به اقدام مسلحانه زده بود در � چارلز تاون � واقع در 90 كيلومتري شمال غربي شهر واشنكتن به دار آويخته شد.
     جان براون كه در الهيات تحصيل كرده بود چون از راه مسالمت آميز ( نطق و نوشته ) نتوانست به الغاء بردگي برسد تصميم به اقدام مسلحانه گرفت و دست به مسلح كردن پيروانش از جمله 13 پسر خود زد. وي گمان مي كرد كه قيام مسلحانه او سبب خواهد شد كه بردگان سياه به او به پيوندند و بر توان نظامي او بيافزايند و داد خود از سفيد پوستان بستانند.
     با اين انديشه ، جان براون به يك انبار اسلحه ارتش آمريكا در منطقه � هارپر فري � حمله برد و آنجا را متصرف شد تا سلاحهاي موجود در انبار را در اختيار سياهپوستان بگذارد ، ولي برخلاف تصور او، سياهپوستان به كمكش نشتافتند و وي از نيروي اعزامي آمريكا شكست خورد و دستگير شد .� هارپر فري � كه براون به آنجا حمله مسلحانه برد تا شهر واشنگتن فاصله اي چندان زياد ندارد.
     براون در طول محاكمه تنها اين جملات را در دفاع خود بيان مي كرد :
     من به خاطر رضاي خدا و آرامش وجدان دست به اين اقدام زدم و كوشش در راه نجات انسانها را جرم نمي دانم.
     طولي نكشيد كه همين افكار براون كمك كرد كه آبراهام لينكلن اعلاميه الغاء بردگي را صادر كند. اقدام براون و اظهارات او شديدا آمريكاييان ساكن ايالات شمالي را تحت تاثير قرار داده بود به گونه اي كه به پشتيباني از عمل لينكلن بپاخاستند و براي تحقق لغو بردگي دست به جنگ زدند. � تاريخ � از جان براون به عنوان مردي بزرگ نام برده و بپاخيزي او را سرآغاز فصل آزادي بردگان سياه و تامين حقوق مدني انسانها قرار داده و گور او يكي از نقاط مورد علاقه و بازديد روشنفكران و مصلحان جهان و توريستها شده است.
    

پيمان � لوكارنو �دوم دسامبر سال 1925 به اجرا گذارده شد كه براي نخستين بار پس از جنگ جهاني اول ، دولت آلمان در مذاكرات مربوط به آن شركت داده شده بود.
    طبق اين پيمان دولتين فرانسه و انگلستان مرزهاي بلژيك ، لهستان و چك اسلواكي را تضمين كردند و دولت آلمان از اراضي خود كه به لهستان داده شده بود صرفنظر كرد . فرانسه و انگلستان با عضويت آلمان در جامعه ملل موافقت كردند. چند دولت از جمله اسپانيا به عنوان شاهد يه مراسم امضاي اين پيمان دعوت شده بودند.
    مفاد همين پيمان سبب شد كه هيتلر به لهستان و چك اسلواكي نيرو بفرستد تا اراضي از دست رفته را پس بگيرد و انگلستان و فرانسه به دليل تضميني كه داده بودند وارد جنگ شوند. هنگام امضاي پيمان لوکارنو ، فرانسه و انگلستان باور نمي كردند كه كار به اينجا كشانيده شود وهدف پيمان ،عمدتا ترسانيدن آلمان بود .

وزيران بهداشت همه كشورها در نشست سال 1988 خود، با هدف روشن ساختن جهانيان از خطر بيماري �بي درمان� ايدز كه پنجم ژوئن 1981 شناخته شده است؛ يكم دسامبر هر سال را �روز جهاني بيماري ايدز� اعلام كردند. از آن پس مبارزه با اين بيماري كه هر روز پنج تا هشت هزار انسان را از اين دنيا مي برد به صورت يك �كمپين جهاني = مبارزه همگاني� درآمده است زيرا كه تلفات اين بيماري بيش از هر جنگ است و به صورت پاندميك (پان يعني همه و دموس به معناي مردم = همه مردم گير) در آمده است. برآورد شده است كه بيماران ايدزي جهان در سال 2007 نزديك به چهل ميليون تن بوده اند. تاكنون بيش از 25 ميليون تن از مردم از بيماري ايدز كه ايميون سيستم (دستگاه دفاع طبيعي) بدن را از كار مي اندازد جان سپرده اند. ويروس اين بيماري (اچ. آي. وي) از طريق مايعات بدن (خون، مايعات تناسلي، شير مادر و ...) سرايت مي كند. هنوز داروي درمان اين بيماري به دست نيامده و يك قرص گرانقيمت كه از مخلوط سه داروي قبلي ساخته شده است تنها براي برسرپا نگهداشتن بيمار تا لحظه مرگ است و هدف از تجويز آن تنها حفظ كيفيت نسبي زندگاني تا واپسين دم است، و از اينجاست كه اهميت آموزش مردم و روشن ساختن آنان به گريز از اين بيماري آشگار مي شود. ششصد هزار تن از قربانيان تلفات سالانه ايدز كودكان هستند كه عمدتا شير مادر بيمار آنان را مبتلاء كرده است. مبادله سرنگ آلوده تزريق مواد مخدر يكي از عوامل انتقال اين بيماري است. نسبت ابتلاء به اين بيماري ميان سياهپوستان به ويژه در مناطق جنوب صحراي بزرگ افريقا بيشتر است. اين بيماري به صورت مرموز از همين منطقه پديدارگشت. در مراسم يكم دسامير سال 2007 كه در شهر ژوهانسبورگ آفريقاي جنوبي چشمگيرتر بود، نلسون ماندلا از دولت هاي ثروتمند خواست كه بودجه بيشتري را اختصاص به كشف دارو براي اين بيماري دهند.

علي خان شمس الدين در مالزي شهرت به سلطان مار و عقرب داشت زيرا كه بارها بوسيدن و نوازش مارها و رها ساختن عقرب ها به سر و صورتش را به معرض نمايش گذارده بود (عكس بالا)، اما در اواخر نوامبر 2006 درجريان چنين نمايشي در كوالالامپور، يك مار كبري برضد او كودتا كرد و با نيش زهرآگين خود علي خان 48 ساله را به بيمارستان فرستاد كه دوم دسامبر 2006 در آنجا درگذشت. علي خان 21 سال بود كه با مار و عقرب نمايش مي داد.

1620:   روزنامه نامبوس ( namboos) در آمستردام کار انتشار خود را آغاز کرد.

1790:   ارتش اتريش از گرفتاري فرانسه با انقلاب سوء استفاده کرد و بروکسل را گرفت.

1802:   انگليسيها مستعمره خود، سورينام، واقع در قاره آمريکا را به هلنديها فروختند!.

1823:   جيمز مونرو رئيس جمهور وقت آمريکا دکترين خود " دست اروپائيان از قاره آمريکا کوتاه " را اعلام داشت.

1888:   محمد کمال بگ نويسنده و روزنامه نگار ترک درگذشت.

1896:   مارشال گرگوري ژوکف نابغه نظامي شوروي به دنيا آمد.

1899:   آلمان و ايالات متحده آمريکا جزاير ساموآ واقع در اقيانوس آرام را ميان خود قسمت کردند!.

1901:   تيغ ژيلت به بازار آمد.

1914:   در جريان جنگ جهاني اول ، ارتش اتريش پس از ماهها حمله بالاخره شهر بلگراد را تصرف کرد.

1927:   کارخانه فورد آمريکا اتومبيلهاي " فورد مدل a " را به بازار داد و بهاي هر دستگاه را 385 دلار تعيين کرد.

1941:   درياسالار ژاپني ياماموتو ناوگان اين کشور را روانه هاوايي کرد تا اين مجمع الجزاير را از دست آمريکا خارج کنند و چند روز بعد پرل هاربور توسط همين ناوگان مورد غافلگيرانه قرار گرفت.

1942:   دکتر انريکو فومي موفق شد که در لابراتواري که در دانشگاه شيکاگو براي تحقيقات اتمي تاسيس شده بود،واکنش زنجيره اي اتم را کنترل کند که سرآغاز توليد سلاح اتمي بود.

1957:   پيمان " بنه لوکس " ميان کشورهاي بلژيک ، هلند و لوکزامبورگ امضا شد.

1969:

مارشال کليمنت وروشيلوف رئيس جمهوري پيشين شوروي ( صدر شوراي عالي اين کشور ) درگذشت. وي از سال 1953 تا سال 1960 اين سمت را در اختيار داشت.

1969:   بوئينگ 747 ( جمبوجت ) که ساخته شده بود به معرض تماشا گذارده شد.

1971:   شيخ نشين هاي حاشيه جنوبي خليج فارس؛ ابوظبي، عجمان ، دوبي ، شارجه ، ام القوين و فجيره اتحاديه امارات عربي را تاسيس کردند و زايد بن سلطان آل نهيان رئيس امارت ابوظبي را به رياست آن برگزيدند. راس الخيمه بعدا به اين اتحاديه پيوست.

1971:   مارس - 3 سفيه شوروي به آرامي در سطح سياره مريخ فرود آمد.

1975:   کشور لائوس سوسياليستي شد، حزب کمونيست حکومت را به دست گرفت ، پادشاه کناره گيري کرد و لائوس عنوان جمهوري دمکراتيک خلق بر خود گذارد.

1981:   دولت اسپانيا تقاضا کرد که به عضويت " ناتو " در آيد که بعدا پذيرفته شد.

خسرو پرويز هنوز بر جاي پدر ننشسته بود كه وارث دشواري هاي او و ضديت ژنرال بهرام چوبين شد كه با شاه متوفا درگيري پيدا كرده بود. خسرو پرويز كه در تاريخ عمومي (جهان) به خسرو دوم معروف است چون ياراي ايستادگي در برابر ژنرال بهرام (از مردم �ري�)را نداشت 23 نوامبر سال 589 ميلادي به قسطنطنيه فرار كرد تا از موريس امپراتور روم شرقي كمك بخواهد.
     موريس كه در انتظار چنين فرصتي بود يك سپاه كامل در اختيار خسرو دوم قرار داد و اين سپاه با كمك هواداران داخلي خسرو، در جنگ سال 591 ميلادي بهرام را شكست و به شمال خاوري ايران فراري دادند و خسرو دوم بر تخت نشست. موريس كه بهترين سپاه خود را همراه خسرو دوم كرده بود از عهده اقوام �آوار� كه به قلمرو وي تعرض كرده بودند بر نيامد و با شورش نظاميان پادگان قسطنطنيه رو به رو و 27 نوامبر سال 602 ميلادي هنگام فرار به سوي تيسفون براي گرفتن كمك از خسرو كشته شد و فوكاس بر جاي او نشست. با مرگ موريس، خسرو پرويز نه تنها از زير بار تعهداتي كه در قبال كمك موريس به او سپرده بود بيرون آمد بلكه به اجراي طرح هاي خود كه رساندن قلمرو ايران به زمان داريوش بزرگ بود افتاد و كشته شدن موريس را بهانه قرار داد و در سال 605 ميلادي به خونخواهي او از دو سوي قلمرو روم را مورد حمله قرار داد و آناتولي را تا دروازه هاي قسطنطنيه (استانبول) و سوريه و فلسطين را تصرف و �شهربراز� ژنرال مشهور ايران را مامور تصرف مصر كرد كه وي موفق به اين كار شد و اسكندريه تصرف كرد. اين پيشروي كه جهان آن زمان را دچار شگفتي كرده بود سبب شد كه هراكليوس يك حاكم محلي روم در شمال آفريقا بر فوكاس شورش كند و از افريقا به قسطنطنيه برود و فوكاس را بگيرد و اعدام كند. انتقال صليب اصل كه مسيح با آن مصلوب شده بود از سوي نيروهاي ايراني فاتح اورشليم (بيت المقدس) به تيسفون، باعث خشم مسيحيان جهان شده بود و هراكليوس از اين احساس استفاده كرد و با ذوب كردن طلا هاي كليسا ها و ضرب سكه، خزانه خود را پر كرد و به جمع آوري سرباز دست زد و با پرداخت پول و دادن انواع وعده، اقوام خزر را كه هنوز پراكنده نشده بودند با خود همدست كرد و در سال 622 ميلادي به سوي ايران به حركت در آمد و اين سال مصادف با هجرت پيغمبر اسلام (ص) از مكه به مدينه بود. در جنگ 9 دسامبر سال 622 ميلادي، ارتش خسته ايران پس ازآن همه فتوحات، از هراكليوس شكست خورد و به تيسفون عقب نشيني كرد. بزرگان كشور كه نيروهاي رومي را نه چندان دور از دروازه هاي شهر ديدند و از سوي ديگر از خسرو پرويز كه يك ژنرال ايران را اعدام و چند ژنرال ديگر را رنجانده و فراري داده و يا خانه نشين كرده بود بيزار شده بودند او را گرفته و به زندان افكندند و پسرش را به نام قباد دوم بر جايش نشاندند كه چهار روز بعد خسرو در زندان كشته شد و اين بود آغاز پايان كار امپراتوري1200 ساله ايران باستان. قباد دوم بادادن امتياز هاي فراوان از جمله دست كشيدن از سوريه و فلسطين و حتي بخشي از شمال غربي عراق و پس دادن صليب اصل، صلح را از هراكليوس خريداري كرد.
    اين جنگها هر دو امپراتوري را شديدا تضعيف كرد، به گونه اي كه ارتش ايران درجنگ سال 637 (قادسيه) از اعراب مسلمان كه از لحاظ شمار، كمتر و تجهيزات و تداركات كامل هم نداشتند شكست خورد و طولي نكشيد كه اين امپراتوري از ميان رفت و يك سال پس از قادسيه، رومي ها هم از اعراب مسلمان شكست خوردند و آن چه را كه از ايران گرفته بودند از جمله فلسطين و سوريه را از دست دادند و به تدريج قلمرو آنها محدود به اطراف قسطنطنيه شد و برجاي اين دو امپراطوري نيرومند، امپراتوري اسلامي قرار گرفت (امپراتوري عثماني بعدا جانشين روم شرقي شد). روم تا اواسط قرن 19 كه ايتالياي متحد به وجود آمد، استقلال و تماميت نداشت، اما ايرانيان خيلي زود با يك رشته كوششهاي فوق العاده ميهن دوستانه استقلال وطن را به دست آوردند و زبان و فرهنگ خود را زنده كردند و بعد از غائله مغولها و تاتارها بار ديگر امپراتوريشان را تشكيل دادند كه در قرن 19 قرباني مطامع استعمار اروپايي ها و رقابت هاي آنها شدند و به علت نداشتن رجال وطندوست و آگاه، سرزمين مان كوچك شده است.
    در همين قرن 20 با رويدادهاي مشابهي سه بار مسير تاريخ عمومي عوض شده است ؛ پس از جنگ اول و بعداز جنگ دوم جهاني و در سالهاي 1989 تا 1991 بدون جنگ، با انحلال پيمان ورشو و شوروي. شتاب تغيير مسير تاريخ نسبت به گذشته اينك سريعتر شده است و با كوچكترين حركت نادرست همه چيز تغيير خواهد كرد و به همين دليل سران دولتها اينك هركدام داراي چند مشاور تاريخدان شده اند تا مانع اشتباهاتي از اين دست شوند و ....

غلامحسين درويش (درويش خان) از پدران موسيقي معاصر ايران 22 نوامبر سال 1926 (يكم آذر 1305 خورشيدي) در يك رويداد رانندگي در خيابان اميريه تهران مجروح و چند ساعت بعد پس از انتقال به بيمارستان درگذشت. وي هنگام وفات 54 ساله بود.
    درويش خان موسيقي را در دارالفنون تحصيل كرده بود و نه تنها يك نوازنده تار و سه تار بود بلكه دستگاههاي موسيقي سنتي ايران را به هفت دستگاه تبديل كرد و آهنگهاي فراوان ساخت كه 22 آهنگ آن به جاي مانده است. درويش خان در عين حال يك تكنواز هنرمند بود و بيش از دستگاههاي ديگر به �ماهور� علاقه داشت.
     وي از نخستين كساني است كه در ايران كلاس آموزش موسيقي داير كرد و شماري از نامداران موسيقي ايراني شاگردان او بوده اند.

در اين روز در سال 1331 شوراي وزيران به رياست دكتر مصدق تصويب كرد كه دولت مكلف است به هر بها، نسخه اصل صورتجلسه انتخاب نادر شاه افشار به پادشاهي ايران در سال 1735 (1148 هجري قمري) از سوي نمايندگان ولايات و بزرگان كشور در اجتماع دشت مغان را خريداري كند و به موزه ايران باستان (ملي) بسپارد.
     پاي اين سند مهر و امضاي نمايندگان 35 گانه ولايات و برجستگان كشور وجود دارد و ميرزاي قزويني عبارت �الخير في ما وقع� را كه نشانه ارقام 1148 (تاريخ انجام راي گيري در مغان) بود به دست داده بود كه قرار شده بود بر يك طرف سكه رسمي قرار گيرد و در طرف ديگر سكه عبارت �نادر ايران زمين�.
     در پي مصوبه دولت، اصل صورتجلسه انتخاب نادر شاه كه در اختيار �محمد دانش بزرگ نيا� بود ابتياع شد. وي آن را كه در ساختماني در خراسان به دست آمده بود خريداري كرده بود و دلالان عتيقه و موزه هاي لندن و نيويورك درصدد خريد آن بودند كه دولت متوجه شد و مصوبه فوري شوراي وزيران هم به همين سبب بود. از اين صورتجلسه كه ترجمه متن آن در تاريخ دمكراسي جهان آمده است دو نسخه تهيه شده بود. اين ترجمه از متن ارمني بوده است كه نماينده ارمنستان در اجتماع دشت مغان آن را براي خود و اطلاع ارمنيان (در آن زمان اتباع دولت ايران) تهيه كرده بود.

برخلاف تصور عمومي نخستين موشك كه با سوخت مايع حركت مي كرد 23 نوامبر سال 1933 به دست دانشمندان شوروي ساخته و آزمايش شد ؛ درست ده سال پيش از اين كه آلماني ها موشك بسازند.
     در شوروي آن زمان كه از انقلاب بلشويكي 1917 فاصله اي زياد نگرفته بود ، به كساني كه اختراع و اكتشاف مي كردند و از خود خلاقيت نشان مي دادند و يا اين كه بازده بيشتري داشتند و نسبت به همنوع فداكاري از خود نشان مي دادند عنوان � قهرمان سوسياليست � ، � قهرمان خلق � و مدال مربوط داده مي شد كه دلگرمي و تشويق بزرگي بود و در همه ايجاد انگيزه به پيشبرد جامعه و خدمت عمومي مي كرد كه از دهه 1970 اين تشويق هم كه دريك جامعه سوسياليستي كليد بسياري از پيشرفتهاست به تدريج به صورت تشريفات و غير واقعي (پاتي بازي و تحت تاثير توصيه) در آمد و اهميت خودرا از دست داد . در جوامع غير سوسياليستي ، عمدتا �پول � مشوق خلاقيت است .

0:   امپراتوري سوئد تجزيه و مناطقي از آن به لهستان ، دانمارك و امير نشين ساكسوني آلمان داده شد.
    

1783:   در لندن اعلام شد كه در پي پيروزي انقلاب استقلال آمريكا تا آن روز، بيش از يكصد هزار تن از مهاجران انگليسي ساكن مهاجر نشينان 13 گانه كه وفادار به كشور مادري بودند به خاك انگلستان بازگشته و يا به مهاجر نشين كانادا نقل مكان كرده اند.

1930:   اليجاه محمد در ديترويت آمريكا جمعيت �ملت مسلمان� را تاسيس كرد.
    

1971:   جمهوري توده اي چين بركرسي خود در شوراي امنيت نشست .
    

1980:   ارزش طلا به بالاترين سطح خود يعني هر اونس850 دلار رسيد . چند سا ل پيش از آن هر اونس 161 دلار بود.

1980:   يك رشته زمين لرزه در جنوب ايتاليا، بيش از چهار هزار و هشتصد تن از ساكنان منطقه را بي جان ساخت.

1985:   كماندوهاي مصري در فرودگاه �مالت� به يك هواپيماي مسافربر ربوده شده مصري حمله بردند تا مسافران را نجات دهند كه در زد و خورد آنان و هواپيماربايان 60 تن و بسياري از ايشان مسافران هواپيما كشته شدند.

1996:   يك هواپيماي ربوده شده اتيوپيايي به علت تمام كردن بنزين در آبهاي اقيانوس هند، در كنار ساحل جزيره اصلي از مجمع الجزاير �كومور� فرود آمد كه 127 تن از سرنشينان آن كشته شدند.

دولت وقت ايران بيستم نوامبر سال 502 ميلادي (زمان پادشاهي قباد ساساني) به دولت روم شرقي (قسطنطنيه) اعلان جنگ داد. اين اعلان جنگ پس از سه اخطار پي در پي به دولت روم که اين دولت در رعايت تعهداتي که به موجب پيمان صلح سال 442 (منعقد شده ميان يزدگرد دوم و تئودور) سپرده بود تعلل كرده است صادر شده بود. در اخطاريه هاي كتبي سه گانه، دولت روم متهم شده بود كه تعمدا در صدد اجراي چند بند از پيمان بر نيامده و تاكيد شده بود كه ادامه تعلل رومي ها، پيش از آن تحمل پذير نخواهد بود. در پي اين اعلان جنگ، واحدهاي ارتش ايران چند منطقه از قلمرو روميان ازجمله شهر تئودوراپوليس را تصرف كردند كه آناستازيوس امپراتور تازه روم درخواست ترك مخاصمه كرد. پيمان صلح سال 442 ميلادي در پي تجاوز روميان به قلمرو ايران در قفقاز و شكست آنان در منطقه «دربند» از ارتش ايران امضاء شده بود. تئودور امپراتور وقت، معروف به تئودور بزرگ عذر آورده بود كه هدف نيروهاي رومي جلوگيري از ورود اقوام مهاجم از آسياي مركزي بود، نه تصرف «دربند» قفقاز متعلق به ايران. طبق قرارداد سال 442، دولت ايران پذيرفته بود كه در قبال دريافت پول از دولت قسطنطنيه، مانع از تعرض مهاجران آسياي مركزي به قلمرو روميان شود.

امروز زادروز فرديناند دو لسپس Ferdinand De Lesseps است که در نوامبر 1805 در ورساي فرانسه در يک خانواده ديپلمات به دنيا آمد و 12 ژوييه 1894 درگذشت. وي که هفت سال در مصر زندگي کرده بود پس از روي کار آمدن دوستش سعيد پاشا در آن کشور پيشنهاد ساختن آبراه سوئز را به او داد و اين کار مهم را به انجام رسانيد.
    با گشايش اين آبراه، کشتيران ها از طي کردن راه طولاني و توفاني جنوب آفريقا (دماغه اميد نيک) آسوده شدند و مديترانه بار ديگر رونق عهد باستان را به دست آورد. وي سپس به فکر ايجاد آبراهي ميان دو اقيانوس اطلس و آرام افتاد تا راه کوتاه شود و بهترين محل را پاناما يافت و مشغول به کار شد که آمريکا کمپاني سازنده را خريداري کرد و خود اين آبراه را به پايان رسانيد.

1815:   دولتهاي آلمان روسيه اتريش و انگلستان يک اتحاديه بزرگ تشکيل دادند تا از پيدايش يک ناپلئون ديگر در اروپا جلوگيري کنند.

1866:   در پي جنگ داخلي آمريکا و لغو بردگي در اين کشور دانشگاه "هوارد" در شهر واشنگتن براي تحصيل سياهپوستان تاسيس شد.

1945:   محاکمه 24 تن از سران حزب ناسيونال سوسياليست کارگران آلمان (نازي) و همکاران هيتلر در محکمه فاتحان جنگ در نورنبرگ آغاز شد که به اعدام برخي از آنان انجاميد.

1975:   فرانسيسکو فرانکو ديکتاتور اسپانيا در 82 سالگي در گذشت

1977:   انور سادات رييس جمهوري وقت مصر در پارلمان اسرائيل نطق کرد

در پي كشته شدن يزدگرد يكم شاه ساساني وقت با لگد اسب در نزديكي نيشابور در سال 420 ميلادي، هجدهم نوامبر بهرام پسر او (بهرام گور) خود را بهرام پنجم شاه ايران خواند. شاپور برادر بزرگ بهرام قبلا در يك درگيري كشته شده بود و نرسي برادر مياني، مقام پادشاهي را نمي پذيرفت و بزرگان ايران با شاه شدن بهرام موافق نبودند. يكي از دلايل مخالفت بزرگان اين بود كه مادر او سوشندخت، يك بانوي ايراني يهودي بود. بزرگان ايران (به نوشته مورخان اروپايي: طبقه گرنديز، و يا گراندس) در دوران سلطنت 21 ساله يزدگرد نسبت به پيروان اديان ديگر، بسيار حساس شده بودند زيرا كه يزدگرد وسيعا به مسيحيان قلمرو ايران آزادي مذهبي و اجازه تاسيس كليسا و حتي تبليغ داده بود (يهوديان از زمان كوروش بزرگ از چنين آزادي برخوردار بودند) و موبدان زرتشتي كه با اين همه تسهيلات موافق نبودند او را «يزدگرد گناهكار» مي خواندند. در دوران ساسانيان، روحانيون زرتشتي، سرداران و سالاران ارتش و سران خاندانها را «بزرگان» خطاب مي كردند كه به باور زبانشناسان تاجيك، واژه «گراندس» در زبانهاي لاتين از واژه «گران زا = گرانزاد» پارسي ميانه متداول در «دره زرافشان» گرفته شده است يعني بزرگ و بزرگ بودن، و «بزرگي» در ايران دوران ساسانيان بر پايه ثروت و داشتن سرمايه نبود؛ بلكه معلومات، ايراندوستي و فداكاري در راه ميهن و هموطنان و پيروي راسخ از آيين ايرانيان و علاقه مندي به فرهنگ ايراني ملاك «بزرگي» بود (تقريبا معادل اشرافيت در اروپاي قرون وسطا و جديد تا انقلاب فرانسه، كه سرمايه داران «اشراف» خوانده نمي شدند و بورژوا بودند).
    بزرگان وقت ايران از آن هراس داشتند كه بهرام با داشتن مادري يهودي، همانند پدرش وسيعا آزادي مذهب بدهد. به علاوه، آموزگار نظامي او، منذر ابن نعمان (حكمران حيره، منطقه اي در جنوب كوفه و چسبيده به آن كه طايفه لخميون در آنجا زندگي مي كردند و عربستان ايران خوانده مي شد) يك مسيحي بود. با اين تصور، بزرگان ايران شاهزاده اي به نام «خسرو» را به عنوان شاه اعلام كردند. ولي بهرام كه مردي نظامي و دلاور بود و در ارتش هواداران فراوان داشت بر آنان غلبه كرد. درباره شاه شدن بهرام داستانسرايي بسيار شده است، ازجمله اين كه تاج سلطنتي را ميان دو شير قرار دادند تا هركدام (بهرام و يا خسرو) كه آن را به دست آورد؛ شاه شود كه بهرام به ميان شيرها رفت و تاج را ربود.
     بهرام با اين پيروزي، سياست پدر (دادن آزادي مذهبي) را در پيش نگرفت و به خواست موبدان به آذربايجان رفت و نسبت به آتشكده «آذر گشنسپ» مستقر در منطقه گزن (جزن) اداي احترام كرد. بهرام كه 17 سال و چند ماه سلطنت كرد، براي راضي نگداشتن موبدان، حتي خودمختاري تاريخي ارمنستان (از زمان داريوش بزرگ) را لغو كرد و آن را به صورت يك ساتراپي (استان) درآورد. بهرام روميان را هم كه درصدد حمايت از مسيحيان قلمرو ايران برآمده بودند، در جنگ شكست سخت داد و هپتالها را از مرزهاي شمالشرقي ايران (مرزهاي منطقه سغديانا و در آن زمان شامل همه تاجيكستان امروز، بخارا، سمرقند، خوارزم، بلخ و ...) بيرون راند. بهرام در سال 438 ميلادي در جريان شكار گور ناپديد شد و ايرانيان نزديك به دو سال او را زنده مي پنداشتند و شاه تازه انتخاب نكردند. برخي از مورخان حدس زده اند كه به باتلاقهاي زاينده رود فرو رفته باشد. فردوسي درباره مرگ بهرام گفته است: بهرام كه گور مي گرفتي همه عمر ـ ديدي كه چگونه گور بهرام گرفت.
    طبري مورخ شهير ايران (متولد آمل مازندران) از بهرام پنجم به عنوان شاهي آبادگر نام برده كه هر جا توانسته بود باغ ملي (بوستان عمومي) و ساختمان دولتي به وجود آورده بود. كاخ ساسانيان در سروستان (استان فارس) از يادگارهاي دوران بهرام پنجم است.    

18 نوامبر سال 1907 ايسفولسكي وزير امور خارجه وقت روسيه متن قرارداد انگلستان و روسيه منعقد در 31 اوت همين سال مبني بر تقسيم ايران ميان خود را به پارلمان تازه تاسيس روسيه (دوما) جهت اطلاع تسليم كرد. اين قرارداد كه بدون توجه به استقلال ايران كه 12 قرن قدرت اول و يا يكي از دو قدرت برتر جهان و از لحاظ ادبيات و معارف تا قرن هفدهم در سطوح بالا قرار داشت تنظيم و به اجرا گذارده شده بود در سن پترزبوگ به امضا رسيده بود.
     طبق اين قرارداد، ايران به دو منطقه نفود انگلستان و روسيه و يك منطقه حايل (بيطرف) تقسيم شده بود كه در منطقه نفوذ روسيه كه از قصر شيرين تا مرز ايران و افغانستان در شمال شرقي خراسان بود، روسها قراقخانه و در منطقه سهم انگلستان كه شامل سراسر جنوب، و شرق ايران از بيرجند به پايين بودانگليسي ها يك نيروي نظامي متعلق به خود به نام پليس جنوب (اس.پي.آر) مستقر ساختند و بناي هر گونه مداخله را گذاردند. با انعقاد و اجراي اين قرارداد كه با ميانجي گري فرانسه به انجام رسيد اختلافات مستعمراتي روسيه و انگلستان بر طرف شد و اين دو دولت و فرانسه بر ضد آلمان و اتريش و ايتاليا متحد شدند.
     كارگردان بعدي سلطه انگلستان بر ايران «لرد كرزن» معاون و بعدا وزير امور خارجه انگلستان بود كه قبل از قبول مقام دولتي؛ درباره ايران، افغانستان و آسياي ميانه مطالعات و تحقيقات فراوان كرده بود و كارشناس اين منطقه بود. هم او بود كه طرح تحت الحمايه كردن ايران (قرارداد 1919 معروف به وثوق الدوله) را تهيه كرده بود و ....
    

18 نوامبر سال 1488 بارتولومو دياز ، دريانورد پرتغالي ، به منتهي اليه قاره افريقا رسيد و آنجا را كه دو اقيانوس اطلس و هند با هم تلاقي مي كنند دماغه توفانها نام نهاد، ولي پس از بازگشت به پرتغال و دادن گزارش كار خود به پرنس جان دوم رئيس كشور پرتغال، جان دوم نام دماغه كه باب تازه اي را به روي اروپاييان مي گشود به «دماغه اميد نيك» تغيير داد كه هنوز به همين نام باقي است.
     سران پرتغال از جمله جان دوم و مانوئل كه انديشه هاي پرنس هانري (هانري دريانورد) را با حرارت تمام دنبال مي كردند پس از تصرف انگولا در غرب افريقا در سال 1484 به فكر يافتن راه دريايي هند از جنوب افريقا پرداخته بودند.
     ماموريت دياز دو سال طول كشيد و وي در بازگشت به ليسيون به پرنس جان دوم گزارش داد كه با نزديك شدن به جنوب آفريقا ستاره شمال ناپديد شد و دماغه، منطقه اي توفاني است كه او مجبور به عبور زيگزاگ از آن شد و مسافت كوتاهي را در 13 روز طي كرد، آن طرف دماغه مردمي زندگي مي كنند كه تمدن بالاتري دارند و به زباني ديگر تكلم مي كنند.
     رئيس كشور پرتغال پس از دريافت اين گزارش و تنظيم نقشه دريايي بر پايه مدار و نصف النهار، در سال 1497 «وسكو داگاما» را كه يك نظامي دريانورد بود با چهار كشتي مجهز به 20 توپ و 170 تفنگدار روانه هند كرد كه اين گروه 22 نوامبر سال 1497 از دماغه اميد نيك گذشت و از طريق موزامبيك و مومباسا و با كمك يك راهنماي هندي به نام ابومجيد كه با او در يك بندر افريقاي شرقي آشنا شده بودند و يك دريانورد بود 23 ماه مه سال 1488 تقريبا يك سال پس از ترك ليسيون به ساحل غربي هند در «كاليكت» رسيد. به اين ترتيب، وي و همراهانش اولين اروپاييان بودند كه از طريق دريا به هند رسيده بودند، كريستف كلمب شش سال پيشتر (1492) براي يافتن راه دريايي هند از طريق درياهاي غرب به قاره آمريكا رسيده بود، وي از سوي اسپانيا مامور اين كار شده بود.
     داگاما با پرداخت رشوه و دادن هديه از تحريك حكمران محلي در هند به دشمني با خود پيشگيري كرده و ماندگار شده بود.
     وي در بازگشت به پرتغال گزارش كرد كه مسلمانان شرق عمدتا نسبت به مسيحي بودن آنان عكس العمل نشان مي دادند تا اروپايي بودنشان.
     داگاما در سفر دوم براي ايجاد پايگاهي در ساحل هند از توپ استفاده كرد.
     در پي سفرهاي داگاما و كلمب راه براي استعمار اروپايي باز شد، مخصوصا كه پاب با صدور فرماني قاره آمريكا ( اموال و اراضي بوميان معروف به سرخپوستان ) را به اسپانيا و پرتغال بخشيد!. همزمان با اين تحولات، به حكومت مسلمانان هم كه بر گوشه اي از اسپانيا مسلط بودند خاتمه داده شد.
     جانشينان داگاما بودند كه به خليج فارس دست اندازي كردند و مسائل موجود منطقه، ريشه همان دست اندازي ها و رقابت هاي استعماري اروپاييان است.
    

18 نوامبر سالگرد خودكشي 914 آمريكايي در جونزتاون واقع در كشور گويان (آمريكاي مركزي) به اشاره جيم جونز رئيس فرقه مربوط است كه در اين روز در سال 1978 محلول سيانور و شربت انگور را سر كشيده بودند. جونز كه در همانجا با گلوله خودكشي كرد اعضاي فرقه اش را از ايالات متحده به كشور گويان برده بود تا در آنجا در يك منطقه جنگلي يك «مدينه فاضله» بسازند و به دور از گناه و آلودگي زندگاني كنند. 276 تن از اين قربانيان، كودك بودند. جيم جونز يك كشيش ساكن ايالت ايندياناي آمريكا بود كه افكار سوسياليستي داشت. وي از تفسير انجيل و كتب مقدس ديگر، به نوعي فرضيه عدالت اجتماعي (سوسياليسم) دست يافته بود و آن را تبليغ مي كرد. چون پيروان او افزايش يافتند، كليساي خود را مستقل از فرقه هاي مسيحي ديگر اعلام داشت. وي برضد هرگونه فساد، تبعيض و مشكل تراشي براي خلق خدا بود و در سخنراني هايش دردهاي مردم و نارسايي هاي جامعه را مي شكافت و بيان مي داشت. شهرت او در اين زمينه باعث شد كه شهردار سانفرانسيسكو وي را دعوت به فسادزدايي از سازمانهاي شهر كند و كميسيون مسكن شهر را به او بسپارد كه جيم با ساختن آپارتمان عمومي به خانه بدوشي در سانفرانسيسكو پايان داد و شهرت اجتماعي كسب كرد. جيم جونز سپس با طرح نظريات خاص خود در زمينه ماليات و بيت المال وارد درگيري با سازمان ماليات بردرآمد دولت فدرال شد و چون احتمال تشكيل پروند قضايي مي رفت تصميم گرفت كه از آمريكا خارج شود و در سرزميني ديگر، يك منطقه كشاورزي تعاوني به دور از مفاسد دنيوي به وجود آورد. بيش از نهصد تن از اعضاي كليسايش با نظر او موافقت و به كشور گويان (گايانا) مهاجرت كردند و جونزتاون را در آنجا ساختند. در نوامبر 1978 يك گروه دولتي كه در ميان آن يك سناتور و يك نماينده مجلس آمريكا، يك مامور سيا و نيز سفير آمريكا در گويان بود به جونزتاون رفت تا مطمئن شود كه مهاجران به اراده خود در آنجا زندگي مي كنند و اگر كساني باشند كه پشيمان شده و بخواهند به وطن بازگردند، آنان را با خود بياورند. تنها 20 تن از مهاجران به ترك جونزتاون ابراز علاقه كردند و اعضاي آن گروه دولتي آنان را با خود به يك فرودگاه كوچك در همان نزديكي برد كه در كنار هواپيما، به سوي اين جمع تير اندازي شد و پنج تن از جمله چهار مقام كشته شدند. چند ساعت بعد (همان روز) 914 مهاجر ديگر جونزتاون نيز «مرده» يافت شدند كه ظروف حاوي مخلوط سيانور و آب انگور و مدارك ديگر ثابت كرد كه دست به خودكشي گروهي زده بودند و طبق توصيه و اندرزهاي جيم جونز به عمر خود پايان داده بودند!. در آن زمان درباره اين رويداد بي سابقه مطالب ضد و نقيض بسيار انتشار يافته بود.

 جلال الدين خوارزمشاه 13 نوامبر سال1225 ميلادي از برادرش غياث الدين حاكم كرمان خواست كه اراضي متصرف شده از اتابك فارس را پس بدهد تا دشمن داخلي نداشته باشند كه دشمن داخلي به مراتب زيان رسان تر از خارجي است. جلال الدين پس از شكستي كه از چنگيز خان مغول خورد، در حالي كه چنگيز اورا كه درحال عقب نشيني بود دنبال مي كرد پس از عبور از رود سند به هند رفته بود كه پس از بازگشت چنگيزبه دليل بدي هوا، او نيز به ايران بازگشته بود و درسال 1225 ميلادي به كرمان وارد شده بود. 

 13 نوامبر1942 (1321 خورشيدي) كه ايران در اشغال نظامي متفقين بود، مجلس شورا با استخدام دكتر ميلسپو آمريكايي براي رياست بر ماليه ايران و سرهنگ شوارتسكف به عنوان مستشار ژاندارمري موافقت كرد.
     مجلس با دستمزد پيشنهادي سالانه 18 هزار دلار براي دكتر ميلسپو نيز موافقت كرد. از آغاز قرن 19 ميلادي �ماليات� در ايران يك مسئله بوده است و به نظر اصحاب نظر، تا اين مسئله حل نشود مسائل ديگر حل نخواهند شد.
در طول اقامت شوارتسكف در ايران پسر او كه درسالهاي 1991ــ 1990 فرمانده نيروهاي امريكايي در جنگ با عراق بود در تهران به دنيا آمد.
شوارتسكف كه با شاه دوست شده بود در مرداد 1332 ( پيش از كودتاي 28 مرداد ) به تهران باز گشته و با شاه ملاقات كرده بود و...!.

در پي نخستين سرشماري �هر ده سال يك بار�، در چنين روزي در سال 1335جزئيات نتايج اين سرشماري انتشار يافت كه به موجب آن، ايران داراي 19 ميليون و شهر تهران يك ميليون وپانصد و31 هزارتن جمعيت بود.
جمعيت ايران پس از گذشت 40 سال(در سال 1375) كمي بيش از سه برابر و نفوس تهران نزديك به هفت برابر شده بودكه يك ششم جمعيت كشور را در خود جاي داده بود كه در معيار جمعيت شناسي نسبتي نا سالم است.

 13 نوامبر سال 1460 ميلادي هانري شاهزاده پرتغالي معروف به �هانري دريا نورد� كه از او به عنوان مبتكر يافتن راههاي دريايي و استعمار سرزمين هاي ديگر توسط اروپاييان نام برده مي شود در 66 سالگي در گذشت.
      در پي تلاشهاي او براي يافتن راه دريايي به هند بود كه ساير كشورها و در صدر انها اسپانيا راه اورا دنبال كردند و به استعمار سرزمين هاي دور دست دست زدند و با ثروت اين سرزمين به پيشرفت و رفاه رسيدند و از نيمه دوم قرن 20 روش استعمار را كه كهنه شده بود به صورتي ديگر در آوردند و در حال تكميل و آرايش چهره آن هستند. استعمار اروپايي آن چنان بود كه تا چند دهه پيش در قاره آفريقا تنها دو كشور استقلال داشت. در قاره آمريكا و اقيانوسيه اين استعمار به صورت ايجاد مهاجر نشين بود و درصد بسياري كمي از بوميان باقي مانده اند و....
    

13 نوامبر سال 1941 نخستين ناو هواپيمابر غرق شد. ناو هواپيمابر انگليسي �آرك رويال� كه در غرب مديترانه بر ضد آلمان و ايتاليا ماموريت جنگي داشت بر اثر اصابت اژدر غرق شد. انگليسي ها گزارش كرده اند كه اين ناو 22 هزار تني كه در سال 1938 ساخته شده و هنوز جوان بود هدف حمله زير دريايي شماره 81 آلمان قرار گرفت وغرق شد، ولي منابع ديگر غرق آن را نتيجه حمله يك زير دريايي ايتاليايي مي دانند. هواپيماهاي اين ناو قبلا بندر ايتاليايي �جنوا� را بمباران كرده بودند و يك زير دريايي ايتاليايي مامور شكار آن شده بود كه به پايگاه جبل طارق باز مي گشت. هواپيماهاي آرك رويال قبلا درحمله به ناو آلماني بيسمارك شركت كرده بودند.
    

 13 نوامبر سال 1921 نخستين مذاكرات به منظور محدود كردن توليد تسليحات با شركت نمايندگان 9 دولت در واشنگتن آغاز شد كه در هشت دهه گذشته در مورد قدرتهاي بزرگ به نتيجه نرسيده است، ولي اين دولتها به منظور حفظ قدرت و سلطه خود چشم ديدن اسلحه پيشرفته در دست كشورهاي ديگر را ندارند.
    اين مذاكرات كه ظاهرا پاياني براي آنها متصور نيست تا كنون تنها موفق به محدود كردن آزمايشهاي اتمي شده است. توافقهايي هم بر سر منع توليد سلاحهاي بيولوژيك بعمل آمده است. همه مي دانند تازماني كه خطر تجاوز وجود داشته باشد محدود ساختن تسليحات، كاري عملي نخواهد بود، زيرا كه تكليف هر دولت دفاع از تماميت و حاكميت خود و محافظت از منافع اتباع است وتا پيشرفت در توليد سلاحهاي تعرضي وجود داشته باشد نمي توان انتظار تحديد ساخت سلاحهاي دفاعي و احيانا تعرض متقابل را داشت.

 13 نوامبر سال 1940 كارخانه خودرو سازي ويليز آمريكا نخستين جيپ را كه بعدا شهرت فراوان يافت ساخت و به معرض تماشا گذارد. اين خودرو در آن زمان از نظر شكل ظاهر با خود رو هاي ديگر كاملا فرق داشت و مانند كاميون داراي كمك دنده و دو ديفرنسيال بود. نام آن را اتومبيل چند منظوره (جنرال پورپز و اختصارا �جي پي�) گذاردند كه بعدا �جي پي� تلفظ �چيپ� به دست آورد و به همين صورت هم نوشته شد و واژه تازه اي بر فرهنگ لغات اضافه كرد كه به خود روهاي داراي اين شكل جيپ مي گويند. پس از ورود آمريكا به جنگ جهاني دوم، اين خود رو مصرف نظامي پيدا كرد كه هنوز هم استفاده ازآن در اين راه ادامه دارد.

1946:   نخستين عمل آبستن كردن مصنوعي ابرهاي طبيعي برفراز كوههاي �گري لاك� ماساچوست آزمايش شد و برف سنگيني بر زمين نشست.

1956:   محكمه تجديد نظر نظامي تهران 22 آبان 1335 دكتر مرتضي يزدي از موسسان حزب كمونيستي توده را به اعدام محكوم كرد. وي مدتي وزير بهداري ايران بود. بعدا مجازات دكتر يزدي به حبس ابد تخفيف يافت.

1958:   جمال عبدالناصر رئيس جمهوري وقت مصر در توجيه اقدام خود مبني بر نزديك شدن به شوروي گفت : كاپيتاليسم و امپرياليسم به موازات هم حركت مي كنند و دوقلو متولد شده اند و طبعا با راه ما كه ناسيوناليسم عربي و اسلام است نمي توانند سازش داشته باشند ؛ زيرا كه خصلت هر ناسيوناليسم تامين اقتدار ، حاكميت ملي و استقلال و مبارزه با هر گونه سلطه پذيري است و دراسلام هم نمي توان جايي براي كاپيتاليسم يافت . بنابراين ، ما راهي جز قرار گرفتن در كنار نيروي مخالف (شوروي) نداشته ايم .

1986:   كنگره آمريكا 13 نوامبر 1986 دولت رونالد ريگن رئيس جمهوري اين كشور را متهم به نقض تحريم تسليحاتي ايران كرد و دستور رسيدگي قضايي داد كه مدتها در رسانه ها سرو صدا داشت.

به گزارش سفير وقت روم در تيسفون، يزدگرد اول از دودمان ساساني كه پس از بهرام چهارم به شاهي ايران رسيده بود22 اكتبر سال 399 ميلادي در نخستين ديدار عام خود گفت كه در مناسبات ايران و روم روش مذاكره و صلح را بر جنگ و ستيز ترجيح مي دهد، زيرا كه جنگ منابع هر دوكشور را هدر مي دهد. وي در همين سخنراني گفت كه تصميم گرفته است كه مسيحيت را در قلمرو ايران تحمل كند.
    يزدگرد اول بود شهر � يزد � را در حاشيه كوير ساخت كه نام او براين شهر گذارده شده است .با اين حساب شهر يزد در اين دهه 1600 ساله خواهد شد. يزدگرد كه 21 سال سلطنت كرد بعدا به پيروان ساير اديان در قلمرو ايران آزادي داد و مسيحيان را كمك كرد تا براي خود كليسا بسازند و از همين رو موبدان آيين زرتشت وي را� يزدگرد گناهكار � مي خواندند.
    امپراتور قسمت شرقي روم كه در قسطنطنيه مي نشست آن چنان به يزدگرد اول اعتماد يافته بود كه وصيت كرده بود اگر پيش از رسيدن پسرش به سن بلوغ فوت كند، يزدگرد اين پسر را بزرگ كند كه همين طور هم شد.
     يزدگرد به دليل علائقي كه نسبت به ارمنيان داشت پس از درگذشت پادشاه ارمنستان، پسر خود را شاه آنجا كرد.

22 اکتبر زادروز نادر شاه افشار سردار بزرگ ايران است که در سال 1688 ميلادی در دستگرد خراسان به دنيا آمد و 59 سال عمر کرد و مرزهای ايران را در شمال و شمال غربي، جنوب و شرق به حد زمان ساسانيان رسانيد و در شمال غربی و غرب عثمانی را از قفقاز و همه سرزمين های ارمنی نشين بيرون راند و شهرهاي کربلا و نجف را متصرف شد. وی همچنين به تصرف دهلی موفق شد و با فراری دادن روسها مرزهای ايران در داغستان را تثبيت کرد. مورخان نظامی نادر را آخرين سردار بزرگ مشرق زمين خوانده اند. وی در نوجوانی با مادرش به اسارت ازبکها که به خراسان دستبرد زده بودند درآمد ولی پس از رسيدن به سن بلوغ و نيز درگذشت مادرش، از اين اسارت فرار کرد و به ايل افشار پناهنده شد و به همين سبب وی را نادر شاه افشار نوشته اند، حال آن که در اصل، از تبار افشارها نبود. نادر دهم ژوئن 1747 در جريان کودتای افسران ناراضی خود در اردوگاه نظامي فتح آباد واقع در 12 كيلومتري قوچان (خبوشان) خراسان کشته شد.

22اكتبر سال 1979 شاه سابق به اجازه رئيس جمهوري وقت آمريكا براي درمان بيماري سرطان خود وارد اين كشور شد و در يك بيمارستان نيويورك بستري گرديد. ورود وي به آمريكا با تظاهرات اعتراض آميز برخي از ايرانيان ساكن آمريكا و مخالفت تهران رو به رو شد.

پتر اول ( اصطلاحا كبير ) 22اكتبر سال 1721 روسيه را يك امپراتوري در حال گسترش قلمرو اعلام داشت و خودرا تزار (امپراتور) همه آن ناميد. انگليسي ها بعدا از اين اظهار پتر براي ترسانيدن كشورهاي همسايه روسيه از جمله ايران سوء استفاده فراوان كردند.
    پتر كه علاقه داشت روسيه را همانند اروپاي غربي صنعتي و متحول كند مدتي را در آن ديار بسرده بود و با صنعت و مدنيت آنجا آشنا شده بود . وي به همين دليل شهر �سن پترز بورگ� را بنا نهاد و پايتخت روسيه را به آنجا منتقل كرد تا به اروپاي غربي نزديكتر باشد.

امروز زادروز �جان ريدJohn Reed� روزنامه نگار انقلابي امريكا است كه 22 اكتبر 1887 به دنيا آمد و تنها 33 سال عمر كرد. وي تنها آمريكايي است كه در كنار ديوار كرملين در ميان رهبران و انقلابيون شوروي مدفون شده است.
    �جان� كه افكار سوسياليستي داشت براي تهيه اخبار مربوط به انقلاب مكزيك در صف انقلابيون اين كشور قرار گرفت و مبارزه كرد. براي پوشش اخبار جنگ جهاني اول هم سرباز شد و به جبهه رفت. او براي براي اطلاع از اوضاع ناآرام روسيه، مشکلات و نارضايتي ها مردم به اين كشور رفت و در سال 1917 با لنين ملاقات كرد و با او دوست شد و سپس پا به پاي بلشويكهاي در انقلاب شركت جست.
در بازگشت به آمريكا، �جان� به تاسيس حزب كمونيست اين كشور كمك و روزنامه �توده ها� را سردبيري كرد. پس از انشعاب حزب كمونيست آمريکا، دبير يكي از شعب آن شد و در اين سمت، چون خود را در معرض تعقيب پليس ديد ، به روسيه رفت تا آب از آسياب بيافتد كه در اينجا به تيفوس دچار شد و 19 اكتبر 1920 در گذشت. كتابهاي متعدد از او باقي مانده است از جمله كتاب �ده روز كه جهان را تكان داد� . اين كتاب درباره انقلاب اكتبر 1917 روسيه است و چون حاوي اطلاعات دست اول است ماخذکار مورخان و پژوهشگران قرار گرفته است.

در جريان بحران موشكي كوبا، كندي رئيس جمهوري وقت آمريكا22 اكتبر 1962 دستور محاصره دريايي اين جزيره را صادر كرد و گفت اگر كشتي هاي باري شوروي كه عازم كوبا هستند پس از رسيدن به خط محاصره به دستور � ايست � متوقف نشوند، غرق شوند!. اين دستور جهان را در يك گامي جنگ اتمي قرارداه بود؛ مخصوصا كه مسكو به چند زيردريايي خود كه در آبهاي اقيانوس اطلس بودند دستور داده بود كه با آخرين سرعت خود را به خط محاصره كوبا برسانند و يكي از اين زير دريايي ها كه در محاصره نيروي دريايي آمريكا قرار گرفته بود، بدون استعلام از مسكو، براي پرتاب اژدر اتمي حالت حمله به خود گرفته بود كه خروشچف نيمه شب دستور باز گشت كشتي هاي باري شوروي حامل قطعات موشك به كوبا را صادر كرد. اين بحران هنگامي آغاز شده بود كه هواپيماهاي اكتشافي آمريكا از سكوهاي نيمه تمام پرتاب موشك در كوبا عكسبرداري كرده بودند.

نوزدهم اكتبر 2005 بانو �لاشان هريسLashaun Harris� زن 23 ساله آمريكايي سه فرزند خود Trayshaunتريشان 6 ساله، Travanteتراوانت 3 ساله و Jashuaجاشوا 16 ماهه را با خود به اسكله معروف به �فيشرمن وارف� شهر سافرانسيسكو برد و به دريا افكند و به اين ترتيب بقتل رسانيد. فردي كه شاهد اين قضيه بود جريان را به پليس خبر داد و لاشان دستگير شد. وي كودكان را با يك چهارچرخه بچگانه به كنار دريا برده بود. لاشان به دليل نداشتن شوهر و درآمد در شلتر (پناهگاه بينوايان) موسسه خيريه �سالويشن آرمي� شهر اوكلند (14 كيلومتري سانفرانسيسكو) زندگي مي كرد و از وضعيت خود راضي نبود و اين وضعيت، وي را به مشكلات عصبي دچار كرده بود و داروي تسكين اعصاب و رفع افسردگي مصرف مي كرد. معاينه جسد يكي از كودكان كه از آب گرفته شده نشان مي دهد كه وي قبلا شديدا كتك زده شده بود. نزديكان لاشان گفته اند كه وي اخيرا مصرف دارو را قطع كرده بود. در اين باره كه لاشان كودكان خود را از يك و يا دو پدر داشته است مطلبي انتشار نيافته است.

1797:   �آندره ژاك کارنرينAndre � Jacques Carnerin� فرانسوي نخستين فردي بشمار مي آيد كه با چتر نجات فرود آمده است. وي درآسمان پاريس با چتر نجات از ارتفاع هزار متري از يک بالن پايين پريد و بر زمين فرود آمد

1838:   سام هيوستون به عنوان رئيس جمهوري كشور مستقل تكزاس آغاز بكار كرد. وي با انتخابات به اين سمت برگزيده شده بود. بعدا تكزاس يك ايالت آمريكا شد.

1920:   دكتر تيموتي ليري روانپزشك جنجال برانگيز آمريكايي كه توصيه � زندگاني بدون اندوه ، حتي با مصرف موادمخدر � مي كرد به دنيا آمد و 75 سال عمر كرد.

1938:   نخستين ماشين فتوكپي توسط "چارلزكارلسون "ساخته شد ونامش را � زيراكس � گذارد كه از واژه يوناني � زيروگرافي � به معناي
    � خشك نويسي � گرفته شده است.

1953:   دولت فرانسه به لائوس مستعمره خود استقلال كامل داد.
    
    

1954:   آلمان غربي كه با اعلام استقلال آن به صورت يك كشور فدرال از سوي سه دولت غربي فاتح جنگ جهاني دوم موافقت شده بود به � ناتو � پيوست.

1966:   لونا ـ 12 سفينه شوروي گردش خود را به دور ماه در مدار قمر زمين آغاز كرد.

1973:   قطعنامه 338 شوراي امنيت مبني بر آتش بس ميان اعراب و اسرائيل در جنگ رمضان ( يوم كيپور ) تصويب و صادر شد.

1975:   � ونه را ـ 9 � سفينه فضا پيماي شوروي به آرامي درسطح ونوس فرود آمد و به مخابره اطلاعات به زمين ادامه داد.

24مهرماه سال 1322(16 اكتبر 1943 ــ دوران جنگ جهاني دوم) وزيران امورخارجه آمريكا و انگلستان كه با شوروي ايران را در اشغال نظامي داشتند به تهران آمده بودند تا مقدمات نشست سران اين سه كشور را كه درجنگ بر ضد آلمان و ژاپن با هم متحد بودند در پايتخت ايران فراهم سازند و سپس براي تنظيم برنامه مذاكرات به مسكو بروند. تعيين تکليف ايران پس از جنگ، هم از جمله برنامه هاي اين نشست بود.
     مطابق اعترافات دين آچسن وزير امورخارجه پيشين آمريكا كه در كتاب خاطرات او (نوشتاري و اوديويي) منعكس است، اين متحدان درسال 1941 (1320) قرار گذارده بودند كه پس از جنگ، ايران با حفظ تماميت ارضي تا تدوين و تصويب يك قانون اساسي تازه، زير نظر يك هيات امناي!! سه نفره (نمايندگان سه کشور) اداره شود. در اجلاس سران دولتهاي سه گانه در تهران كه از ششم آذر (28 نوامبر 1943) آغاز بكار كرد اين تصميم لغو شد و سران سه دولت در پايان اجلاس خود ضمن اعلاميه اي علاوه بر تماميت ارضي، استقلال و حاكميت ملي ايران را هم تضمين كردند. هنوز از چگونگي اين تحول اطلاع جامعي در دست نيست، ولي روشت است كه ترس روزولت و چرچيل اين بود كه استالين ايران از چنگ هيات امناء خارج سازد، ولي درگيري با دولت ايران باعث بپاخيزي ايرانيان خواهد شد و فرصت كمك رساني به آنان وجود خواهد داشت. اسناد ي که تا کنون منتشره شده است، حكايت از آن دارد كه چون سران سه گانه كه هركدام بر پايه منافع ملي خود نظر جداگانه و متفاوتي در باره آينده ايران مطرح كرده بود و چون حصول توافق آسان نبود و ادامه بحث هم در آن زمان به مصلحت نبود زيرا که جنگ هنوز با شدت ادامه داشت و نتيجه قابل پيش بيني نبود؛ راه ديگري نبود جز اين كه وضعيت سياسي ايران به همان صورتي كه بود (بدون تغيير) باقي بماند. در جريان اين نشست، شاه وقت تنها سه دقيقه با سران سه کشور ملاقات کرده بود آن هم براي گفتن �خير مقدم� . وي از اين ديدار کوتاه استفاده کرده و درخواست کرده بود که چون پدرش پير و بيمار است موافقت شود که از جزيره بد آب و هواي موريس به تبعيدگاه ديگري فرستاده شود که چرچيل پذيرفت و رضا شاه به افريقاي جنوبي منتقل شد که در همانجا در يوهانسبورگ درگذشت.
     مورخان متاخر نوشته اند که بيم از توسعه طلبي استالين سبب شد که سران آمريکا و انگلستان بر تثبيت وضعيت سياسي ايران تاکيد کنند و قانون اساسي به همان صورت باقي بماند.

يادداشتهاي باقي مانده از يك دريانورد يوناني كه بسال 106 ميلادي نگاشته شده و براي نخستين بار در 16 اكتبر سال 1921 به صورت ضميمه يك كتاب اكتشافات جغرافيايي انتشار يافته است در دقت دست كمي از گزارشهاي تنظيمي امروز ندارد. وي در اين يادداشتها نقشه راههاي كشتيراني درياي سرخ و شرق اقيانوس هند و اوضاع جغرافياي انساني، اقتصادي و طبيعي مناطق ساحلي اين آبها را ترسيم و روشن ساخته و از درياي سرخ و حاشيه اقيانوس هند به نام درياي �اريتره� نام برده است. موكا (عدن) را مهمترين بندر اين منطقه خوانده و نوشته است كه جزيره زنگبار مركز عمده تجارت برده سياهپوست و صدور ادويه است. از سومالي به عنوان سرزمين بدون حكومت و قانون نام برده (تقريبا همانند امروز) و حبشي ها را مردماني متمدن و بس آرامش طلب خوانده و نوشته است كه هرچه از آبهاي كم عرض اريتره درجهت جنوب شرقي و جنوب دور شويم رنگ پوست مردم سياهتر. لبهايشان كلفت تر و موهايشان مجعد و كوتاه و طول پاهايشان بلندتر از تنه آنها مي شود كه مردانشان دوندگاني خوب هستند و هيچگاه چوبدستي (نيزه) را از خود دور نمي سازند و ....
     اين دريا نورد يوناني بدون ذكر نام دولت ها نوشته است كه در شرق و غرب درياي مركزي (مديترانه) دو دولت بسيار نيرومند و داراي قانون وجود دارد كه رقيب يكديگر هستند و در صلح نيستند و همين حالت دشمني ميان آنها باعث موازنه در ساير اقليم ها شده است و در جاهاي ديگر جز منازعات قبيله اي (داخلي) كسي را با كسي كاري نيست و در عين حال همه از اين دو دولت مي ترسند.
     به احتمال زياد دو دولت نيرومند مورد اشاره اين دريا نورد، ايران و روم بوده اند.
    

�چائو ته او� ژنرال ياغي چين با واحد مسلح خود براي اين كه مجبور نشود به روي سربازان چيني مامور دستگيري اش تيغ بكشد راه جنوب را در پيش گرفت و در نيمه اكتبر سال 208 پيش از ميلاد از رود سرخ گذشت و در جنوب آن مستقر شد و نام اين سرزمين را �نام ويت� گذارد و در آنجا دولتي به رياست خود تاسيس كرد.
     دولت چين از تعقيب اين ژنرال و جانشينان او دست نكشيد و اين كار به صورت يك برنامه دائمي اين دولت در آمد و پس از 328 سال بالاخره موفق شد تمامي ويتنام را تصرف كند.
     دولت چين، نخست نام �نام ويت� را به �جيائم چي� و سپس �جيائو چان� تغيير داد و اين كشور به صورت يك ايالت چين در آمد. دولت چين سپس هزاران كشاورز و صنعتگر چيني را به اين منطقه كوچ داد كه پس از گذشت 19 قرن هنوز خودرا چينيان ويتنامي معرفي مي كنند و زبان چيني را از ياد نبرده اند و گروهي از آنان اينك در محله چولان شهر هوشي مين (سايگون سابق) زندگي مي كنند.
     چينيان ساكن ويتنام بعدا اين سرزمين را �آنام� يعني �جنوب آرام� ناميدند. پس از افتادن حكومت به دست غير چينيان، نام اين كشور به همان اسمي كه ژنرال �چائو ته او� داده بود باز گردانده شد، منتها با توجه به دستور زبان بومي: �ويت نام�.

16 اكتبر سال 1793 ماري آنتوانت (تصوير مقابل) همسر لويي شانزدهم پادشاه سابق فرانسه و خواهر امپراتور اتريش كه در دادگاه انقلاب فرانسه به اعدام محكوم شده بود در ملاء عام در ميداني در پاريس با گيوتين گردن زده شد. اين دستگاه به ابتكار يك پزشك فرانسوي به نام دكتر گيوتين ساخته شده بود تا محكومان هنگام اعدام احساس درد نكنند. لويي 16 پادشاه فرانسه و شوهر ماري آنتوانت 21 ژانويه همين سال (9 ماه پيش از آن) در ملاء عام باگيوتين اعدام شده بود.
     اعدام ماري آنتوانت از لحظه روي كار آمدن افراطيون ازجمله روبسپير در 27 اوت همين (1793) قابل پيش بيني بود. ماري آنتوانت به عنوان شريك جرائم شوهرش و نيز كمك به گسترش فرهنگ لهو و لعب و اسراف ازبيت المال و خيانت به فرانسويان با درخواست لشكركشي به فرانسه از برادرش محاكمه شده بود.

راهپيمايي طولاني (8 هزار كيلومتري) كمونيست هاي مسلح چين كه در محاصره نيروهاي دولتي جمهوري چين قرار گرفته بودند به سوي شمال اين كشور، شانزدهم اکتبر 1934 آغاز شد كه ضمن راه، مائو را به دبير كلي حزب برگزيدند.
     اين راهپيمايي يك سال و چهار روز طول كشيد و ضمن آن هفتاد هزار تن از چريكهاي كمونيست جان سپردند. پس از استقرار درايالت �شانشي� و نزديك بودن به مرز شوروي موفق به دريافت كمك از اين دولت و دست زدن به ضد حمله شدند و اول اكتبر 1949 تاسيس جمهوري توده اي چين را اعلام داشتند كه مي رود ظرف ده سال آينده ابرقدرت اول جهان شود.

شانزدهم اکتبر سال 1946، نه تن از ده محكوم دادگاه فاتحان جنگ جهاني دوم، از جمله فون ريبنترپ وزير امورخارجه دولت هيتلر در محوطه زندان نورنبرگ به دار آويخته شدند. هرمان گورينگ دهمين محكوم، شب پيش از اعدام با خوردن سيانور خودكشي كرده بود.
     پس از گذشت دهها سال از آن زمان هنوز روشن نشده است كه وي چگونه اين سيانور را به دست آورده بود. همه محكوم شدگان از دستياران نزديك هيتلر بودند كه خود او هم در جريان تصرف شهر برلن به دست ارتش شوروي خودكشي كرده بود.
    محكومان با گامهاي استوار به سوي چوبه دار رفتند و يكي از آنان هنگام انداختن طناب دار به گردنش فرياد درود بر هيتلر كشيد.

16 اكتبر سال 1964 در سالروز آغاز راهپيمايي طولاني، چين دندان اتمي در آورد و اينك ازلحاظ تعداد سلاحهاي هسته اي در رديف سوم است.هنوز به درستي روشن نيست كه ازميان روسيه و آمريكا، كداميك اسلحه اتمي بيشتري دارد تا دارندگان رديف اول ودوم مشخص شوند.
    دولت جمهوري توده اي چين در اين روز ضمن اعلام آزمايش نخستين بمب اتمي خود تاكيد كرد كه نخستين كشوري نخواهد بود كه به استفاده از سلاح اتمي دست بزند. در اين اعلاميه آمده بود كه دولت چين تنها به منظور دفاع از چينيان در برابر هرگونه حمله خارجي اقدام به ساختن بمب اتمي كرد.
     به اظهار مقامهاي چيني، لازم بود كه اين سلاح از انحصار خارج شود.

1758:   نواه (نوح) وبستر واژه شناس معروف و مولف فرهنگ واژه هاي زبان انگليسي (عكس مقابل) به دنيا آمد. وي نخستين مولف واژه نامه انگليسي �وبستر� است كه منظما از سوي بنياد �وبستر� تكميل و تجديد چاپ مي شوند.

1775:   در جريان جنگ استقلال، شهر پورتلند حاكم نشين ايالت �مين� آمريكا توسط ناوگان انگلستان گلوله باران و ويران شد. اين شهر كه در سال 1632 توسط مهاجران انگليسي در همسايگي شهرك �وامپانوآگ� محل سكونت بوميان ماچيگون (اصطلاحا سرخپوستان!) ساخته شده بود در سال 1773 مورد حمله اين بوميان قرار گرفته و آسيب ديده بود.

1859:   جان براون امريكايي كه برده ساختن انسان را عملي بر ضد خدا مي دانست و به منظور آزاد ساختن سياهپوستان آمريكايي از قيد بردگي دست به قيام مسلحانه زده بود در اين روز با پيروان و پسرانش زرادخانه ارتش امريكا در هارپر فري را متصرف شد. وي بعدا دستگير و اعدام شد. بر خلاف تصور قبلي او، هيچ سياهپوستي به قيام وي نپيوست!

1912:   نخستين تمرين بمباران با هواپيما انجام شد و بمبي از داخل هواپيماي در حال پرواز فرو افكنده شد كه دورتر از محل تعيين شده بر زمين اصابت كرد و معلوم شد كه بايد �هدف� را قبلا بر پايه فرمول �سهمي� در رياضيات تعيين كنند زيرا كه بمب پس از فروافكنده شدن تحت تاثير دو نيروي متفاوت جاذبه زمين و وزن خود و نيز سرعت هواپيما قرار دارد.

1951:   لياقت علي خان نخست وزير وقت پاكستان كه در ايجاد اين كشور مركب از مسلمانان هندوستان سهم بسزايي داشت و پس از درگذشت محمدعلي جناح رهبري حزب مسلم ليگ را به دست گرفته بود، در يك اجتماع اين حزب در راولپندي به دست يك مسلمان متعصب به نام �سعد اكبر� هدف دو گلوله قرار گرفت و كشته شد. لياقت علي خان متولد هند و فارغ التحصيل دانشگاه آكسفورد انگلستان بود.

1962:   بحران موشكي كوبا كه جهان را در لبه يك جنگ اتمي قرار داده بود از اين روز آغاز شد.

1968:   در پي ممنوع الورود شدن دكتر �والتر رادني� به جامائيكا، مورخي كه چند كتاب درباره بردگي سياهپوستان در قاره آمريكا نوشته بود، سياهپوستان آن جزيره دست به اعتراض زدند و شهر كينگستون را آتش زدند.

19 مهر ماه سال 1305 در تهران اعلام شد كه از دهم آبان همان سال (خورشيدي1305) قانون نظام وظيفه اجباري به اجرا درمي آيد و پسران 18 ساله به بالاي ايراني مشمول خدمت سربازي هستند كه اين خدمت دو سال طول خواهد كشيد. هنگام طرح اين قانون كه خواست رضا شاه بود در مجلس، برخي از روحانيون وقت با آن مخالفت كرده بودند. اجباري و عمومي شدن خدمت سربازي از افكار «كلازويتس» فرضيه پرداز نظامي آلمان است كه افكار خود را در نيمه اول قرن 19 منتشر ساخت و اين قسمت را «عمومي شدن دفاع از وطن» عنوان گذارد. در حال حاضر تنها چند كشورهستند از جمله آمريكا كه خدمت وظيفه عمومي ندارند و نظاميانشان استخدامي (پيماني) هستند كه پس از انجام پيمان، در صورت تمايل در شمار نيروي ذخيره قرار مي گيرند و هنگام نياز احضار و فعال (اكتيو) مي شوند.
    كلازويتس ابراز عقيده كرده است كه مردم يك كشور بايد از طريق خدمت وظيفه (اجباري، بدون اغماض و تبعيض) با فنون رزم آشنا شوند تا در صورتي كه خطري ميهن آنان را تهديد كند جملگي و بدون نياز به آموزش وقتگير در كوتاهترين زمان آماده دفاع باشند. اين اصل نيز از كلازويتس است: جنگ دنباله سياست (ديپلماسي) است، به طريقي ديگر.

دور دوم جنگ بوئرها با انگلستان از 11 اكتبر سال 1899 آغاز شد. «بوئر» در لغت به معناي كشاورز است كه مهاجرين هلندي مستقر در آفريقاي جنوبي را هم كه عمدتا كشاورز بودند «بوئر» خوانده اند. نياكان اين جماعت به دليل كالونيست بودن (شاخه اي از مذهب پروتستان) ، فشارهاي وارده را تحمل نكرده و از اروپا به آفريقاي جنوبي مهاجرت كرده بودند كه پس از تصرف منطقه كيپ (دماغه اميد نيك) توسط انگلستان به نقاط شرقي و شمالي رفته و دو جمهوري تازه براي خود ايجاد كرده بودند. در ميان اين مهاجران، گروهي كالونيست آلماني و فرانسوي هم ديده مي شدند. اين مهاجران قديمي چون انگليسي ها را همه جا در تعقيب خود ديده بودند يرانجام دست به مقاومت مسلحانه زده بودند. اين مقاومت هنگامي در سطحي وسيع آغاز شد كه انگليسي ها جمهوري ترانسوال آنها را ضميمه ايالت «كيپ» كرد. جنگ از 16 دسامبر 1880 آغاز شد. در دور اول جنگ، انگليسي ها شكست خوردند و فرمانده آنان ژنرال «كالي» نيز كشته شد. ويليام گلدستون نخست وزير وقت انگلستان كه چنين ديد و به واقعيت پي برد، از در سازش وارد شد و خود مختاري ترانسوال را بپذيرفت.
    پس از كشف طلا در ترانسوال، هزاران انگليسي براي كار در معادن وارد اين منطقه شدند و شهر يوهانسبورگ يك روزه ساخته شد و ....
     بوئرها كه چنين ديدند بر كارگران غير بومي و شركت هاي انگليسي استخراج طلا، ماليات سنگين بستند و تازه واردين را از شركت در انتخابات و كسب مقام دولتي در آن منطقه محروم كردند. اين وضعيت، باعث اعتراض معدنداران شد و به وزارت مستعمرات در لندن شكايت بردند. اين وزارت به دولت محلي بوئرها اولتيماتوم داد كه به آن توجه نشد. به دستور لندن نيروي نظامي انگلستان مستقر در «كيپ» وارد عمل شد و دور دوم جنگ از يازدهم اكتبر 1899 آغاز گرديد و هر حمله نظامي انگليسي ها به شكست انجاميد. اين بار بوئرها از شيوه جنگ گريلايي استفاده مي كردند، لباس غير نظامي مي پوشيدند و از كمينگاه حمله مي بردند. همچنين، اين بار دولت هاي اروپايي متخاصم با انگلستان به ويژه آلمان به بوئر اسلحه برتر و آموزش نظامي مي دادند، به گونه اي كه تا آخرين ماههاي اين جنگ 29 ماهه از نيروي 250 هزار نفري انگلستان كار موثري برنيامد. انگلستان بهترين سربازان و ژنرالهاي خود از جمله ژنرال كيچنر، ژنرال كمپ ، ككويچ و رابرتز را به جنگ بوئرها فرستاده بود. جنگ در 31 ماه 1902 با امضاد پيمان ورينيگينگ پايان يافت. دولت انگلستان طبق اين پيمان 3 ميليون پاوند به بوئر ها داد، خود مختاري آنان را برسميت شناخت و قول داد كه بعدا اجازه دهد جمهوري فدرال آفريقاي جنوبي را تشكيل دهند و به اين وعده هاي خود هم عمل كرد.
     اين جنگها اختلاف سفيد و سياه را در آفريقاي جنوبي افزايش داد زيرا در طول جنگ، انگليسي ها سعي كرده بودند از سياهپوستان محلي بر ضد بوئرها استفاده كنند. سرانجام بوئرها (افريكانرها) با محروم كردن اكثريت سياهپوست، حكومت اقليت ايجاد كردند كه تا آخرين دهه قرن بيستم ادامه داشت. دولت اقليت سفيد پوست چون نگران احتمال مداخله نظامي قدرتها به سود سياهان بود، سلاح پيشرفته از جمله بمب اتمي نيز براي خود توليد كرده بود و ....
     نتايج ديگر اين جنگها، روي كار آمدن حزب ليبرال در انگلستان، ايجاد جنبش مشت زنان در چين، روشن شدن مردم مستعمرات كه افسانه قدرت نظامي انگلستان پوچ بوده و در برابر اراده مردم هيچ است و ايجاد جنبش هاي استقلال طلبي، و نيز گسترش احساسات ضد انگليسي در اروپا شد كه جزئيات اخبار مربوط به جنگهاي بوئر را در روزنامه هايشان مي خواندند.

درتاريخ مجارستان، دو رويداد شبيه به هم به فاصله 107 سال از يكديگر روي داده است كه بر عقيده «فلسفه تاريخ» صحه مي گذارد. هر دو واقعه در اكتبر روي داد. 11 اكتبر درهر دو واقعه روز تعيين كننده بود و دو قيام مجارها، هر دو توسط روسيه سركوب شد.
    نخستين واقعه، در اكتبر سال 1849 روي داد. در آن زمان، مجارستان جزئي از قلمرو امپراتوري اتريش بود، و اتريش گرفتار يك انقلاب داخلي. درآن زمان، يك روشنفكر مجارستاني به نام «لايوس كوسوت» كه خواهان استقلال وطنش از اتريش و برقراري يك حكومت پارلماني درآنجا بود دست به قيام زد، و مردم هم از او پشتيباني كردند. اتريش كه به دليل عصيان داخلي قادر به اعزام نيروي اضافي به مجارستان نبود از تزار روسيه كمك خواست و ارتش روسيه وارد مجارستان شد و اين كشور را به خاك وخون كشيد، و قيام ملي آن را سركوب كرد و سلطه اتريش ادامه يافت.
     107 سال بعد دراكتبر سال 1956، هنگامي كه غرب گرفتار وقايع آبراه سوئز و جنگ مشترك انگلستان، فرانسه و اسرائيل بر ضد مصر بود، ارتش مسكو به مجارستان نيروي تقويتي فرستاد و قيام ملي مجارها را كه رهبر آن ناجي (ناگي) بود به همان ترتيب اكتبر سال 1849 سركوب كرد و حكومت را به «كادار» مخالف رديف اول «ناگي» سپرد. ناگي نيز يك سوسياليست بود منتهي سوسياليستي ملايم و ملي گرا. با شكست قيام مجارها در سال 1956، اين كشور تا اواخر دهه 1980 كه بلوك شرق منحل شد همچنان از اعضاي اين بلوك بود.

يازدهم اكتبر در سال 1947، دولت آمريكا با صدور اعلاميه اي از طرح تقسيم فلسطين حمايت كرد كه روز بعد كنسولگري آن كشور در بيت المقدس منفجر شد.
    سازمان ملل هم ماه بعد ( 29 نوامبر 1947) طرح تقسيم فلسطين به دو كشور عرب و اسرائيلي را تصويب كرد ، ولي اين مسئله هنوز حل نشده و در خم اولين كوچه است و....
    

11 اكتبر سال 1968، ارتش پاناما كه «گارد ملي» خوانده مي شود با يك كودتاي بدون خونريزي به حكومت «آرياس Arias» رئيس جمهوري اين كشور پايان داد و اعلام كرد كه ادامه حكومت آرياس به بسط فساد اداري و در نتيجه، يك قيام خونين منجر مي شد كه ارتش پيشدستي كرد و او و همه مقامهايي را كه منصوب كرده بود بركنار كرد.
    در اين اعلاميه ارتش پاناما اعلام كرد كه همه انتصابات آرياس بر اساس رابطه وبا هدف سرقت اموال عمومي بود نه ضابطه، و بركنارشدگان تا رسيدگي به سوءاستفاده هايشان درزندان باقي خواهند ماند.
    درهمين اعلاميه تاكيد شده بود كه يك شوراي نظامي به رياست سرتيپ ‍‍‍ «عمر تريخوس» به مدت يك سال حكومت را به دست خواهد گرفت و سپس آن را پس از انجام انتخابات عمومي به غير نظاميان خواهد سپرد. تريخوس شهرت به دوستي با آمريكا داشت و رسانه هاي اين كشور اين اقدام را «انقلاب مردم پاناما» عنوان داده اند، ولي تاريخ نگاران «كودتاي نظامي» درج كرده اند. يك سال بعد، مردم پاناما، چون از انتخابات خبري نشد، صداي اعتراض خود را بلند كردند و دو ماه بعد يعني در 16 دسامبر سال 1969، ملاقات تريخوس با راكلفر فرماندار ايالت نيويورك بهانه به سرهنگ «راميرو سيلورا» عضو شوراي نظامي پاناما داد تا تريخوس را كارگزار آمريكا بخواند و او را در اثناي ديدار از مكزيك بر كنار كند و اعلام دارد كه تريخوس در تقسيم مقامات دولتي ميان دوستان و اقوام خود و دادن امتيازها به آنها فراتراز آرياس رفته است. اما تريخوس بدون ترس از سرهنگ سيلورا به پاناما بازگشت و سيلورا بركنار شد.
    آمريكا از دهه دوم قرن بيستم در پاناما پايگاه نظامي دارد كه در آن زمان يك سپاه در آن مستقر بود. همين سپاه بود كه چند سال بعد « نوريه گا » رئيس كشور پاناما را در پي يك جنگ خونين دستگير كرد و براي محاكمه به آمريكا فرستاد كه به 40 سال زندان محكوم شد. در نخستين انتخابات رياست جمهوري پاناما در 11 اكتبر سال 1978، يك سال پيش از اقامت به حالت تبعيد شاه در آنجا صورت گرفت و «رويو» برنده شد ، ولي باز تريخوس و بعد از او نوريه گا همه كاره كشور بودند

1737:   يك زلزله شديد شهر كلكته هند را ويران و 300 هزار تن را كشت.

1865:   شورش سياهپوستان جامائيكا (در آن زمان مستعمره انگلستان) بر ضد فقر، تبعيض و بي عدالتي به رهبري يك روحاني مسيحي به نام «پال بوگل» آغاز شد. دولت لندن چون ادامه اين وضعيت را تهديدي براي منافع جهاني خود يافت دستور دستگيري و اعدام بوگل را صادر كرد و متعاقب آن، بوگل دستگيرد و به دار كشيده شد و عصيان سركوب گرديد.

1906:   شوراي آموزش و پرورش شهر سانفرانسيسكو تصويب كرد كه كودكان ژاپني مقيم اين شهر بايد در مدارس جداگانه تحصيل كنند. اين اقدام موجب اعتراض دولت ژاپن شد و ميان دو دولت آمريكا و ژاپن يك كدورت طولاني به وجود آمد. دولت آمريكا استدلال مي كرد كه به دليل فدراليستي بودن نظام حكومتي آمريكا نمي تواند دستور لغو تصميم شوراي منطقه را بدهد و تنها كاري كه ازدستش بر مي آيد دادن تذكر دوستانه و يا تسليم دادخواست به دادگاه فدرال برضد شوراي آموزش سانفرانسيسكو است كه اين استدلال، دولت ژاپن را كه نظام حكومتي اش مركزي است و قدرت و اختيارات در توكيو متمركز است قانع نمي كرد.

1923:   ارزش برابري پول آلمان به قدري كاهش يافت كه هر 4 ميليارد مارك برابر يك دلار ارزش داشت و ادامه همين وضعيت با عث روي كار آمدن هيتلر شد.

1939:   روزولت رئيس جمهور وقت آمريكا نامه انتشتين را كه در آن به دولت آمريكا اصرار و تاكيد كرده بود كه بمب اتمي بسازد زيرا كه اين كار شدني است و هيتلر در حال تلاش براي توليد آن است دريافت كرد كه نتيجه اش تصويب «پروژه منهتن» به رياست فني دكتر رابرت اوپنهايمر فيزيكدان بود كه مديريت كل آن مجموعه را ژنرال «لسلي گرو» برعهده داشت. انشتين كه يهودي بود از ترس آزار احتمالي ماموران هيتلر، از آلمان فرار و به آمريكا پناهنده شده بود و در دانشگاه پرينستون اين كشور تدريس مي كرد.

1950:   اف سي سي (كميسيون مستقل ارتباطات آمريكا) پروانه تاسيس نخستين فرستنده تلويزيون رنگي را در اين كشور به نام كمپاني رسانه اي «سي بي اس» صادر كرد.

1986:   مذاكرات ريگان و گورباچف درباره محدود ساختن حجم سلاحهاي هسته اي در اروپا، در شهر ريكياويك پايتخت كشور ايسلند آغاز شد. اين تنها دور مذاكراتي بود كه گورباچف در آن كوتاه نيامد و به آمريكا امتياز نداد، ولي بعدا ....

در آخرين ماه تابستان 129 پيش از ميلاد و طبق بعضي از تاريخها، نهم سپتامبر، فرهاد دوم شاه اشكاني در جنگي كه با سلوكيها در سوريه كرد، براي هميشه وارثان اسكندر مقدوني را از آسيا بيرون راند و شكست ايران از ارتش اسكندر تلافي شد. در اين جنگ 17 هزار سلوكي كشته و 12 هزار و هفتصد تن اسير شدند و اين اسراء هرگز آزاد نشدند. علت پيروزي اسكندر مقدوني بر هخامنشيان اين بود كه در نخستين جنگ ، شاه هخامنشي – داريوش سوم – عمدتا از سربازان مزدور خارجي استفاده كرده بود.
     درسي كه جهان از اين جنگ گرفت اين بود كه در جنگهاي دفاعي، بايد صرفا از سربازان داخلي استفاده شود كه بدانند شكست آنها برابر است با تصرف وطنشان توسط بيگانه و بنابراين، تا آخرين نفس پايداري خواهند كرد. از آن پس دولتها از سرباز مزدور تنها براي تعرض به ساير سرزمينها استفاده كردند تا دست اين سربازان براي غارت باز باشد و به طمع غنيمت بهتر بجنگند.

نهم سپتامبر سال 1539 شاه طهماسب صفوي وارد قندهار شد تا برادرش سام ميرزا را كه از شش سال پيش از آن بر او ياغي شده بود تنبيه كند. سام ميرزا در سال 1534 در قندهار بر دولت مركزي (به پايتختي قزوين) ياغي شده و منطقه بزرگي از ايران خاوري را از قلمرو برادر خارج ساخته بود و اين، در حالي بود كه ازبكان به شمال اين منطقه دست اندازي مي كردند. پيش از ورود شاه طهماسب به قندهار، سام ميرزا فرار كرده بود و شاه طهماسب با نيروهايي كه با خود آورده بود به شمال راند و ازبكان را از آنجا (شمال افغانستان امروز) بيرون راند.

فروغي نخست وزير پس از چند بار مذاكره با نمايندگان انگلستان و شوروي كه نيروهايشان بدون برخورد با مقاومت جدي ـ به سبب مرخص شدن سربازان ايران ــ مجلس شوراي ملي را به تشكيل يك جلسه فوق العاده در 18 شهريور 1320 دعوت كرد و در اين جلسه، خود و وزير خارجه اش گزارشي از مذاكرات و مكاتبات و نيز آخرين تحولات و خواست دولتين انگلستان و شوروي به نمايندگان دادند و روشن شد كه دولت انگلستان خواهان بركناري رضا شاه و تبعيد او از كشور ا ست. چون فروغي به اين دو دولت وعده هايي داده بود؛ در پايان جلسه تقاضاي راي اعتماد كرد كه مورد تاييد قرار گرفت.

در اين روز (9 سپتامبر) در سال 1942، يك هواپيماي نظامي ژاپني خود را به آسمان ايالت ارگون آمريكا رسانيد و با فروافكندن بمب هاي ويژه توليد شعله، جنگلهاي اين ايالت را به آتش كشيد. آمريكا به دليل قرار گرفتن ميان دو اقيانوس به ندرت مورد حمله هوايي قرار گرفته است و حمله زميني نيز جز از راه سيبري و آلاسكا (تنگه برينگ) امكان ناپذير است.

نهم سپتامبر در سال 1945، ژنرال هيدكي توجو Hedeki Tojo نخست وزير پيشين ژاپن كه دستور زدن شبيخون به پايگاه دريايي آمريكا در پرل هاربور را صادر كرده بود دست به خودكشي زد، ولي او را نجات دادند. ژاپن در آن زمان تحت اشغال آمريكا بود و فرماندار آمريكايي ژاپن دستور دستگيري توجو و چهل تن از ژنرال ها و وزيران او را صادر كرده بود تا به عنوان جنايتكار جنگ محاكمه شوند. آمريكائيها پس از تنظيم يك قانون اساسي براي ژاپن، در روز هشتم سپتامبر سال 1951، پس از شش سال اشغال، با ژاپن قرارداد صلح امضاء كردند، اما هنوز پايگاههايي را در اين كشور در اختيار دارند و ژاپن هنوز قانون اساسي خود را اصلاح نكرده است كه به موجب آن از داشتن ارتش كامل محروم شده است.

در همين روز در سال 1948، قسمت شمالي شبه جزيره كره خود را جمهوري دمكراتيك خلق كره (شمالي) اعلام كرد و طولي نكشيد كه درصدد يكي كردن دو قسمت كره از طريق جنگ برآمد و با اين كه آمريكا به نام سازمان ملل بر ضد آن وارد جنگ شد و اين جنگ تا سال 1953 ادامه يافت شكست نخورد و با همه تضييقاتي كه برايش ايجاد شده تاكنون پابرجا باقي مانده است.

1828:   لئو تولستوي نويسنده شهير روسيه و مولف « جنگ و صلح » و « آنا كارنينا » در اين روز به دنيا آمد.

1850:   كاليفرنيا به عنوان عضو سي و يكم وارد اتحاديه (ايالات متحده) شد.

1776:   كنگره موقت، عنوان مهاجرنشين هاي متحده را به ايالات متحده تغيير داد كه از آن پس نام رسمي كشور آمريكا قرار گرفته است.

1908:   ارويل رايت Orville wright براي نخستين بار در تاريخ، با هواپيمايي كه ساخته بود به مدت يك ساعت در آسمان پايگاه ماير در نزديكي شهر واشنگتن پرواز كرد. پروازهاي قبلي به يك ساعت نمي رسيد.

1914:   نخستين نبرد مارن ميان سربازان آلمان و فرانسه پايان يافت. در اين نبرد تلفات ارتش آلمان 800 هزار كشته گزارش شده است.

1944:   ارتش شوروي بلغارستان را از دست نيروهاي آلمان خارج ساخت. در جنگ دوم جهاني شوروي براي عقب راندن آلمانيها از آن كشور و اروپاي شرقي و جنوبي بيش از 26 ميليون كشته متحمل شد.

ساعت 11 بعد از ظهر اول سپتامبر 1962 (دهم شهريور1341) زمين لرزه شديدي در منطقه بوئين زهراي قزوين روي داد كه تهران را هم به لرزه درآورد. تلفات اين زمين لرزه را ده تا بيست هزار كشته گزارش كرده اند. 40 سال بعد بار ديگر زلزله سختي در همان محل روي داد كه باز هم تلفات داشت، ولي به مراتب كمتر.
    يكم سپتامبر 1923 (39سال پيش از زلزله قزوين و در همان روز) يك زمين لرزه شديد ژاپن را تكان داده بود كه بر اثر آن، تنها در مناطق توكيو و يوكوهاما بيش از يكصد هزار تن كشته شده بودند.

اول سپتامبر سال 70 ميلادي نيروهاي امپراتوري روم به فرماندهي تيتوس Titus پسر وسپاسيان Vespasian امپراتور وقت، شهر اورشليم را پس از يك محاصره طولاني، جز برج جنوبي آن كه هزار يهودي از آن دفاع مي كردند متصرف شدند؛ ويران ساختند و قتل عام كردند. برج جنوبي هم هفتم سپتامبر سقوط كرد. در جريان تخريب اورشليم، معابد يهود از بين رفت. مقاومت يهوديان در برابر سلطه روميان چهار سال طول كشيده بود.
    اين شهر شش قرن و اندي پيش از آن نيز به دست بخت النصر امپراتور بابل ويران شده و باقيمانده ساكنانش به اسارت به بابل منتقل شده بودند كه كوروش بزرگ بنياد گذار ايران زمين پس از تصرف بابل آنان را به سال 538 پيش از ميلاد به زادگاه خود بازگردانيد و به هزينه ايران شهرشان را از نو ساخت . كوروش به هزينه ايران بنادر فنيقي صيدا و صور( در لبنان امروز ) را كه بابلي ها ويران ساخته بودند باز سازي كرد.

كار نگارش جزئيات ويراني دوم اورشليم را «فلابيوس ژوزفوس» مورخ يهودي كه در آغاز جنگ از اعضاي مقاومت بود در سال 75 ميلادي به پايان رسانيد كه موجود است. جنگ هنگامي آغاز شده بود كه وسپاسيان فرماندار متصرفات روم در شرق مديترانه بود و با بلاش شاه اشكاني ايران مناسبات حسنه داشت، به گونه اي كه در سال 69 ميلادي پس از درگذشت امپراتور روم هنگامي كه جمعي از افسران رومي وي را به عنوان نامزد خود به سناي اين كشور معرفي كردند وسپاسيان به بلاش پيغام فرستاد كه چون در شهر «رم» شهرت چشمگير ندارد ممكن است در صورت راي مثبت سنا، انتخاب او با مخالفت پاره اي از ژنرالها رو به رو شود و از او خواست كه در اين صورت به وي كمك كند كه حقش را بگيرد و بلاش موضوع را به سناي ايران (مهستان) احاله كرد و سناي ايران تصويب كرد كه در صورت درخواست وسپاسيان چهل هزار سوار كماندار كه پياده روم حريف آن نبود به كمك او برود، ولي وسپاسيان پس از راي سناي روم در جلسه مورخ 21 دسامبر 69 ميلادي، با مقاومت رو به رو نشد كه به كمك ايران نياز پيدا كند. با وجود اين، توسط پسر خود تيتوس نامه تشكر آميز به مهستان فرستاد. تيتوس در 19 سپتامبر سال 81 ميلادي از بيماري طاعون درگذشت.

ناپلئون سوم (لويي ناپلئون) پادشاه وقت فرانسه پس از اين كه نيروهايش در جنگ «سدان» از آلماني ها شكست خوردند، اول سپتامبر 1870 ميلادي تسليم ويلهلم اول شاه پروس شد. ويلهلم كه ارتش او بعدا تا پاريس پيش رفتند در «ورساي» خود را امپراتور همه آلماني ها اعلام كرد و به اين ترتيب، نقشه بيسمارك براي تامين وحدت آلمان با سه جنگ محدود عملي شد و رايش دوم پا به عرصه وجود گذارد.
    در جنگ آلمان و فرانسه عده نيروهاي فرانسه 235 هزار و شمار نيروهاي آلمان 380 هزار بود و از استعداد رزمي بيشتري نيز برخوردار بودند. مردم شهر پاريس با وجود تسليم شدن پادشاه فرانسه، دست به يك مقاومت جانانه زدند كه خود تاريخ جالبي دارد و در زمان خود در اين سايت آمده است.

جنگ جهاني دوم اول سپتامبر سال 1939(67 سال پيش، روزي چون امروز) با حمله نظامي آلمان به لهستان آغاز شد. اين جنگ تا اواسط بهار سال 1945 در اروپا و تا اواسط اوت همين سال در خاور دور ادامه يافت.
     جنگ ساعت 5 و 45 دقيقه بامداد آغاز شد و همان روز تا اواخر شب، نيروهاي آلمان دانتزيك (گدانسك) را كه پس از جنگ جهاني اول به لهستان واگذار شده بود پس گرفتند. حمله نظامي آلمان به لهستان، يك هفته پس از انعقاد پيمان عدم تجاوز آلمان و شوروي آغاز شده بود كه اگر آلمان سال بعد اين پيمان را نقض نكرده بود، جهان در كنترل اين دو قدرت قرار مي گرفت. متعاقب همين حمله، فرانسه و انگلستان به آلمان اعلان جنگ دادند و از سوم سپتامر بر ضد آلمان وارد جنگ شدند. شوروي و اسلواكي نيز از هفدهم سپتامبر به لهستان حمله ور شدند و ارتش لهستان كه از برابر آلمان عقب نشيني كرده بود مجبور به خروج از وطن شد و به روماني و مجارستان پناه برد. لهستان 36 روز پس از آغاز حمله به زانو درآمد و ميان روسيه و آلمان قسمت شد.
    حمله نظامي آلمان به لهستان در سالروز شكست ارتش فرانسه در سال 1970 از آلمان (نبرد سدان) و تسليم شدن ناپلئون سوم پادشاه وقت به ويلهلم اول پادشاه آلمان آغاز شده بود. در پي اين پيروزي بود كه ويلهلم به «ورساي» فرانسه رفت و خود را امپراتور همه آلماني ها اعلام كرد و به اين ترتيب آلمان ابر قدرت جهان شد و
    انگلستان دوم و روسيه به رديف سوم پايين رفت و دوران دسته بندي نيروهاي رقيب بر سر بلعيدن سرزمينهاي قاره هاي دور دست آغاز شد كه تا جنگ جهاني اول ادامه يافت.

دسته اي از افسران جوان ليبي به رهبري معمر قذافي يكم سپتامبر 1969 بر ضد ملك ادريس سنوسي پادشاه ليبي كه در سفر خارج بود بپاخاستند و او را بركنار كردند. اين گروه كه تحت تاثير افكار ناسيوناليستي جمال عبدالناصر قرار گرفته بودند بعدا بر شعارهاي خود سوسياليسم اسلامي، اختيارات تنها از آن مردم است و ... را افزودند. قذافي كه از آن زمان تاكنون عملا رهبري جماهيريه ليبي را برعهده دارد سمت رسمي نپذيرفته است. وي پس از پيروزي انقلاب، پايگاه هوايي امريكا را در آن كشور برچيد. ليبي پس از شكست ايتاليا در جنگ جهاني دوم، زير نظر انگلستان بود که بعدا اين دولت اختياراتش را به ملک ادريس واگذار كرده بود. دولت آمريكا در آغاز كار به صورتي ناآشگار از انقلاب ليبي حمايت مي كرد ولي از زماني كه قذافي متوجه شوروي شد با او درافتاد و در دهه 1980 به ليبي حمله هوايي و دريايي برد كه اخيرا به سازش هايي دست يافته اند....

"فردريك ويلهلم نيچه Nietzsche " بيست و پنجم اوت سال 1900 در 56 سالگي درگذشت. "نيچه" فيلسوف آلماني و نويسنده كتابهاي "تولد تراژدي"، "چنين گفت زرتشت" و "آن سوي خوب و بد" تمدن بورژوازي غرب را رد كرد و آن را منحط خواند. وي كه يك موراليست بود فرضيه انسانهاي توانا (سوپرمن) را مطرح ساخت كه بعدا مورد توجه نازيهاي آلمان قرار گرفت و به آن استناد مي كردند. اين عقيده با جزيي تفاوت (تبديل سوپر من ها به اليت هاي يك جامعه) اخيرا هواداران فراوان به دست آورده و هر اليت مي كوشد كه ناپلئون و بيسمارك و چرچيل وطن خود شود.

25 اوت 1530 ايوان چهارم (معروف به ايوان مخوف) كه روسيه را يكپارچه و خود را تزار آن خواند به دنيا آمد. نخستين تزار روسيه 54 سال عمر كرد. پيش از او بسياري از نقاط روسيه امروز در كنترل مغولها و تاتارها بود. مورخان ايوان چهارم را "تزار يکم" مي نويسند.

بمباران لندن توسط نيروي هوايي آلمان (لوفت وافه) از 25 اوت 1940 بيست و چهار ساعته شد. تا مدتها، هواپيما هاي آلمان يكه تاز آسمان انگلستان بودند و آسيب هاي فراوان به لندن و شهرهاي ديگر وارد ساختند. اين حملات هوايي "بليتز" ناميده شده اند.

 25 اوت سال 1967 در آرلينگتون (ديوار به ديوار شهر واشنگتن) جورج لينكلن راكول g.l. rockwell رهبر حزب نازي ايالات متحده موسوم به حزب ناسيونال سوسياليست ترور شد. قاتل او يك عضو اين حزب بود كه به دليل داشتن عقايدي متفاوت و افراطي اخراج شده بود. اين فرد عقيده داشت كه ميان سفيد پوستان هم بايد تفاوت قائل شد و قبول كرد كه سفيد پوستان تيره رنگ متفاوت از سفيد پوستان با رنگ پوست روشن و لطيف و آبي چشمها هستند!.

1609:   گاليله تلسكوپ خود را به نمايندگان مجلس "ونيز" ارائه كرد و طرز كار آن را به نمايش گذارد.

1718:   صدها مهاجر فرانسوي وارد لوئيز يانا( جنوب ايالات متحده امروز ) شدند و شهر بندري "نيوارليان" را بناء نهادند. لوئيز يانا كه از نام لوئي پادشاه فرانسه گرفته شده به سراسر مناطق مركزي ايالات متحده امروز از شمال تا جنوب اطلاق مي شد كه از متصرفات فرانسه بود و قرن بعد ناپلئون آن را به دولت واشنگتن فروخت.

1913:   رئيس جمهوري وقت مكزيك دستور اخراج آمريكاييان از آن كشور صادر كرد و در يك اقدام متقابل ، رئيس جمهوري آمريكا هم مكزيك را تحريم اقتصادي كرد.

1914:   نيروهاي آلمان شهر بروكسل را تصرف كردند.

1919:   نخستين سرويس منظم هوايي ميان پاريس و لندن آغاز بكار كرد.

1933:   نخستين ميثاق بين المللي تنظيم و تثبيت معاملات گندم امضاء شد.

1937:   ژاپن بنادر چين را محاصره و رفت و آمد كشتي ها را به آنجا ممنوع ساخت.

1944:   شهر پاريس از تصرف نيروهاي آلمان خارج شد.

1973:   براي نخستين بار در امر پزشكي از «كت اسكن CAT scan» استفاده شد.

1996:   «اگون كرنتس egon krenz» آخرين رهبر آلمان شرقي كه راه را براي وحدت آلمان هموار كرده بود به يك جرم دولتي سابق به شش سال زندان محكوم شد!!.

ناصرالدين شاه اواخر ژوئيه 1859 (اوايل مرداد 1328هجري خورشيدي) تسليم نظر رجال ملي گراي وقت شد و حمزه ميرزا (حشمت الدوله) و ميرزا محمد (قوام الدوله) را مامور دفاع از مرو و نواحي اطراف آن كرد. رجال ملي گرا (ايراندوست) در هر فرصتي به ناصرالدين شاه فشار مي آوردند كه مانع تصرف فرارود (ماوراءالنهر) و به ويژه شهرهاي تاريخي ايران در آن منطقه از جمله بخارا، مرو، سمرقند، خجند، سغد (سغديانا) و ... توسط روس ها شود كه مهد فرهنگ و تمدن ايراني و ادبيات فارسي بودند. در يك جلسه مشورتي حتي به ناصرالدين شاه گفته شده بود كه مي توان براي اين منظور از سراسر كشور داوطلب جمع آوري كرد و فرستاد و نام دفاع ميهني بر آن نهاد. پس از صدور دستور ناصرالدين شاه به شازده حشمت الدوله، از سوي مقامات محتاط آن زمان به سفير روسيه اشاره شده بود كه اين نيرو به منظور سركوب كردن تركمن هاي قبيله سالور و طايفه تكله كه نافرماني مي كنند و به ساكنان منطقه مرو آسيب وارد مي كنند اعزام مي شود و خصومتي با روسيه دركار نيست.
سران دو واحد اعزامي در نيمه راه با هم نساختند، از يكديگر جدا شدند و ماموريت انجام نشد! و روس ها به تدريج بازهم پايين تر آمدند و تاشكند (چاچي) را كه گرفته بودند در سال 1865 پايتخت تركستان روسيه اعلام داشتند و به كوچ دادن غير تاجيك (غير پارسي) به مناطق متصرفي دست زدند تا اكثريت به دست آورند. آخرين نقطه متصرفي روس ها در خراسان بزرگتر، ناحيه نسا (همزه ندارد و كلمه اي عربي نيست، نامي است دو هزار و چهارصد ساله و واژه اي است پهلوي = پارسي دوران اشكانيان) بود كه اشك اول سردودمان اشكانيان در آن ناحيه شهر اشك آباد را ساخت كه اينك در ايران (فقط در ايران!) عشق آباد تلفظ مي شود. منطقه نسا (اشك آباد) تا مرز ايران امروز فاصله اي بسيار كوتاه دارد.